İşe iade davası nedir?

İşe iade davası, iş güvencesi kapsamındaki bir işçinin, iş sözleşmesinin geçerli bir sebep gösterilmeden veya geçerli olmayan bir sebeple feshedildiği iddiasıyla, feshin geçersizliğinin tespiti ve işine geri dönmek için açtığı davadır. İşçinin işini korumaya yönelik en önemli hukuki güvencedir.

Şartları

• İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışması (işverenin aynı işkolundaki işyerlerinde çalışanların toplamı esas alınır),
• işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması (yer altı işlerinde bu şart aranmaz),
• belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışılması,
• sözleşmenin işveren tarafından feshedilmiş olması,
• işçinin, işletmenin bütününü yöneten işveren vekili veya yardımcısı ya da işyerinin bütününü yöneten ve işe alma-çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili olmaması.

Süre ve usul

İşçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir; taraflar anlaşırsa uyuşmazlık özel hakeme de götürülebilir. Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir. Dava ivedilikle görülür; istinaf aşamasında bölge adliye mahkemesinin vereceği karar kesindir.

Sonuçları

• İşçi, feshin geçersizliğine ilişkin kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır; başvurmazsa yapılan fesih geçerli sayılır.
• İşveren, başvuru üzerine işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır; başlatmazsa en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı öder.
• Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar ücret ve diğer hakları (boşta geçen süre ücreti) ödenir.

Uygulamada dikkat edilecekler

Bir aylık arabulucuya başvuru süresi kaçırılırsa işe iade talebi dinlenmez. Fesih bildirimini, tebliğ tarihini gösteren belgeyi ve işyerindeki çalışan sayısına ilişkin bilgileri saklayın.

İlgili kavramlar

• Geçerli nedenle fesih
• Kötüniyet tazminatı
• Kıdem tazminatı
• Arabuluculuk dava şartı

Kaynaklar

1. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 18
2. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 20
3. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 21
4. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, m. 3