İbraname nedir?

İbraname, işçinin işverenden olan alacaklarının ödendiğini kabul ettiği veya bu alacaklardan vazgeçtiği belgedir; hukuki niteliği bir ibra sözleşmesidir. İşçinin işten ayrılırken baskı altında hakkından vazgeçmesini önlemek için kanun, ibranın geçerliliğini sıkı şartlara bağlamıştır.

Dayanak

İşçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesinde düzenlenmiştir.

Geçerlilik şartları

• İbra sözleşmesi yazılı olmalıdır.
• İbra tarihi itibarıyla iş sözleşmesinin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık süre geçmiş olmalıdır.
• İbra konusu alacağın türü ve miktarı açıkça belirtilmelidir.
• Ödeme, hak tutarına göre noksansız yapılmalıdır.
• Ödeme banka aracılığıyla yapılmalıdır.

Sonuçları

Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibranameler kesin olarak hükümsüzdür. Hakkın gerçek tutarda ödendiğini içermeyen ibra sözleşmeleri veya ibra beyanı içeren diğer ödeme belgeleri, içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir; yani yalnız gerçekten ödenen tutar alacaktan düşülür. Bu halde dahi ödemenin banka aracılığıyla yapılmış olması zorunludur. Bu kurallar, destekten yoksun kalanlar dahil, hizmet sözleşmesinden doğan bütün tazminat alacaklarına da uygulanır.

Uygulamada dikkat edilecekler

• İşe girişte veya işten çıkış günü imzalatılan, hiçbir alacağım yoktur şeklindeki genel ifadeli belgeler, bir aylık süre şartı sağlanmadığı için ibra sonucu doğurmaz.
• İmzalamadan önce belgede yazan tutarların gerçekten hesabınıza yatırılıp yatırılmadığını kontrol edin ve banka dökümünü saklayın.
• Arabuluculuk sürecinde imzalanan anlaşma belgesi ibranameden farklıdır; üzerinde anlaşılan konular hakkında kural olarak artık dava açılamaz. Bu nedenle anlaşma belgesini imzalamadan önce tüm alacaklarınızın hesaba katıldığından emin olun.

İlgili kavramlar

• İbra sözleşmesi
• Kıdem tazminatı
• Ücret alacağı
• Arabuluculuk dava şartı

Kaynaklar

1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 420
2. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m. 18