Güvence bedeli nedir?

Güvence bedeli (halk arasında depozito), kiracının kira sözleşmesinden doğan borçlarını yerine getirmemesi ihtimaline karşı kiraya verene verdiği para, kıymetli evrak veya benzeri teminattır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kanun, güvencenin miktarını ve saklanma biçimini kiracı lehine sınırlamıştır.

Dayanak

Güvence, Türk Borçlar Kanunu'nun konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin özel hükümleri arasında düzenlenmiştir.

Kanuni kurallar

• Üst sınır: Güvence, üç aylık kira bedelini aşamaz.
• Saklanma şekli: Para olarak verilmesi kararlaştırılmışsa kiracı, parayı kiraya verenin onayı olmadan çekilemeyecek şekilde vadeli bir tasarruf hesabına yatırır; kıymetli evrak olarak verilmişse kiracı bunu bir bankaya depo eder.
• Geri verilmesi: Banka güvenceyi ancak iki tarafın rızasıyla ya da kesinleşmiş icra takibi veya kesinleşmiş mahkeme kararına dayanarak geri verebilir.
• Kiraya verenin hareketsiz kalması: Kira sözleşmesinin sona ermesinden itibaren üç ay içinde kiraya veren, kiracıya karşı kira sözleşmesiyle ilgili dava açtığını veya takip başlattığını bankaya yazılı olarak bildirmezse banka, kiracının istemi üzerine güvenceyi ona geri verir.

Uygulamada durum

Uygulamada güvencenin çoğu zaman doğrudan kiraya verene elden veya havaleyle ödendiği görülür. Bu durumda da kiraya veren, sözleşme sona erdiğinde kiralananın hasarsız teslim edilmesi ve kira, yan gider gibi borçların bulunmaması hâlinde güvenceyi iade etmekle yükümlüdür. Kiraya veren, ödenmemiş kira veya kiracının sorumlu olduğu hasarlardan doğan alacaklarını güvenceden karşılayabilir; olağan kullanımdan doğan eskime için kesinti yapılamaz.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Güvencenin miktarını, ödeme tarihini ve iade koşullarını sözleşmeye yazdırmanız ve ödemeyi banka yoluyla yapmanız ispat kolaylığı sağlar.
• Güvence iade edilmezse kiracı alacak davası açabilir veya icra takibi başlatabilir; dava yoluna gidilecekse önce arabulucuya başvurmak gerekir.

İlgili kavramlar

• Kiralananın geri verilmesi
• Konut ve çatılı işyeri kirası
• Kirada yan giderler
• Kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk

Kaynaklar

1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 342
2. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m. 18/B