Mirasbırakanın vefatı ile birlikte bankadaki hesaplar dondurulur. TMK m. 598 gereğince, mirasçı oldukları belirlenen kişilere sulh hukuk mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını ve pay oranlarını gösteren mirasçılık belgesi verilir. Bu belge olmadan banka işlem yapmaz. Ayrıca TMK m. 640 uyarınca, mirasın paylaştırılmasına kadar mirasçılar arasında elbirliği mülkiyeti bulunur ve terekeye ait haklar üzerinde kural olarak tüm mirasçıların birlikte tasarruf etmesi gerekir. Dolayısıyla paranın çekilebilmesi için tüm mirasçıların bankada bizzat bulunması ya da birbirlerine veya bir avukata noterden özel yetkili vekaletname vermeleri gerekir.
Banka işlemlerinde karşılaşılan ikinci zorunluluk ise vergi mevzuatından doğar. 7338 sayılı Kanun m. 17 uyarınca bankalar, istihkak sahiplerine miras kalan parayı ödeyebilmek için öncelikle verginin ödendiğine veya muaf olunduğuna dair vergi dairesinden verilmiş bir tasdikname talep etmek zorundadır.
Bu süreçte izlemeniz gereken pratik adımlar şunlardır:
1. Mirasçılık belgesi alınması: Nüfus kayıt örneği ve vefat belgesi ile birlikte herhangi bir notere başvurarak veraset ilamı çıkartabilirsiniz. Soybağında karmaşıklık veya yabancılık unsuru varsa sulh hukuk mahkemesine dilekçe ile başvurulması gerekir.
2. Bankadan bakiye yazısı temini: Veraset ilamıyla annenizin hesabının bulunduğu banka şubesine giderek murisin ölüm tarihindeki hesap bakiyesini gösterir resmi yazı alınır.
3. Vergi dairesi başvurusu: Bankadan alınan bakiye yazısı, mirasçılık belgesi ve doldurulan veraset ve intikal vergisi beyannamesi ile yetkili vergi dairesine başvurulur. Tahakkuk eden vergi ödendikten sonra veya gerekli inceleme tamamlandığında vergi dairesi bankaya hitaben ilişik kesme yazısı düzenler.
4. Bankadan paranın çekilmesi: Mirasçılık belgesi, vergi ilişiğinin kesildiğini gösterir resmi yazı ve tüm mirasçıların kimlikleri (veya vekaletnameleri) ile bankaya gidilerek miras payları oranında ödeme talep edilir.
Mahkemeye veya vergi dairesine verilecek dilekçelerde murisin T.C. kimlik numarası, vefat tarihi, geride kalan tüm yasal mirasçıların kimlik bilgileri ve talebin niteliği açıkça yazılmalıdır.
Konuyla ilgili olarak Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 11.12.2023 tarihli, E. 2022/4552 ve K. 2023/6120 sayılı kararında, mirasbırakanın banka hesabındaki mevduatın usulüne uygun şekilde intikali ve tahsili süreçlerinde sulh hukuk mahkemesinden temin edilen mirasçılık belgesine dayanılarak işlem yapıldığı değerlendirilmiştir.
Uygulanacak prosedürler ve hak sahipliği durumları, somut olayın belgelerine ve terekenin durumuna göre değişiklik gösterebilir.