Kıdem ve ihbar: 1475 sayılı Kanun'un yürürlükteki 14. maddesine göre, işveren haklı bir neden olmadan sözleşmeyi feshederse işçiye işe başladığı tarihten itibaren her tam yıl için 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir; bunun için en az bir yıl çalışmış olmak gerekir. On dört ay fiilen çalıştıysanız bu şart sağlanır. Ancak sigortasız geçen ilk ayları tanık, banka kayıtları, mesajlar gibi delillerle ispat etmeniz gerekir. İhbar süresi, altı aydan bir buçuk yıla kadar çalışanlar için dört haftadır; bildirim yapılmadan çıkarıldıysanız bu sürenin ücreti tazminat olarak istenir (İş Kanunu m. 17). Kullanmadığınız yıllık izinlerin ücreti ve ödenmemiş ücretler de talep edilebilir.
İşsizlik maaşı: İşsizlik sigortası mevzuatına göre, işten çıkarılmadan önceki son 120 gün boyunca kesintisiz prim bildirilmiş olması ve son üç yıl içinde en az 600 gün prim bulunması gerekir. Bu işyerindeki bildiriminiz bir yılın altında olduğundan, önceki işlerinizden prim günleriniz yoksa 600 gün şartı sağlanmaz. Aradaki kısa çıkış kaydı son 120 güne denk geliyorsa kesintisizlik şartını da etkileyebilir.
Eksik sigorta: Sigortasız geçen süreler için iş mahkemesinde hizmet tespiti davası açabilirsiniz. Bu dava, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır.
Emsal: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 24.04.2024 tarihli, 2023/921 E., 2024/197 K. sayılı kararında, kuruma bildirilmeyen sigortalıların "hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak hizmet tespiti isteyebilecekleri hüküm altına alınmıştır" denilmiş ve bu sürenin hak düşürücü olduğu vurgulanmıştır. Sigortasız geçen ilk üç ayınız için de bu süreyi kaçırmamanız gerekir.
Ne yapmalısınız:
- Ödeme yapılmadan "tüm haklarımı aldım" içerikli ibraname ya da istifa dilekçesi imzalamayın.
- e-Devlet'ten SGK hizmet dökümünüzü alın; işten çıkış kodunu ve toplam prim gününüzü kontrol edin.
- Kıdem, ihbar ve ücret alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız zorunludur; adliyedeki arabuluculuk bürosuna başvurabilirsiniz.
- Önceki işlerinizle birlikte şartları sağladığınızı görürseniz, işten çıkıştan itibaren 30 gün içinde İŞKUR'a başvurun.