Hukuki dayanak: TMK 122'ye göre nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona ererse, nişanlıların ve anne babalarının birbirlerine verdikleri alışılmışın dışındaki hediyeler geri istenebilir; hediye aynen verilemiyorsa sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanır. Altın bilezik, set, yüzük gibi ziynetler ve değerli bir telefon, uygulamada genellikle "alışılmışın dışında" hediye sayılır. TMK 123, nişanın sona ermesinden doğan davalar için bir yıllık zamanaşımı öngörür. Bu davalar aile mahkemesinde görülür.
80 çeyrek altın: Bu altınlar hediye değil, geri verilmek üzere verilmiş bir borçtur. HMK 200'e göre kanundaki parasal sınırı aşan hukuki işlemler senetle ispat edilmek zorundadır ve bu tutar o sınırın çok üzerindedir. Kızın babası henüz kayınpederiniz olmadığından, yakın akrabalar arasındaki işlemler için tanıklığa izin veren HMK 203 istisnasına dayanmak zordur. Ancak karşı tarafın gönderdiği ve borcu muhtemel gösteren bir mesaj veya yazı "delil başlangıcı" sayılır ve bu durumda tanık da dinlenebilir (HMK 202).
Ceza yönü: Borcu sonradan inkâr etmek tek başına dolandırıcılık değildir. Altınlar baştan hileli bir senaryoyla, geri verilmeyeceği bilinerek alındıysa TCK 157 kapsamında şikâyet gündeme gelebilir; fakat savcılıklar bu tür olayları çoğu zaman hukuki uyuşmazlık sayar. Şikâyet, alacak davasının yerini tutmaz.
Emsal: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 15.10.2019 tarihli, 2019/893 E., 2019/7942 K. sayılı kararında, TMK 122 uyarınca "nişanlıların birbirlerine veya ana ve babanın ya da onlar gibi davrananların, diğer nişanlıya vermiş oldukları alışılmışın dışındaki hediyeler, verenler tarafından geri istenebilir" hükmü hatırlatılmış; takıları kimin taktığı araştırılmadan davanın reddedilmesi bozulmuştur. Bu nedenle davada hangi takıyı sizin, hangisini ailenizin taktığını tanık ve fotoğraflarla ortaya koymanız önemlidir.
Ne yapmalısınız:
- Nişanın bittiği tarihi not edin; takılar ve telefon için bir yıl dolmadan aile mahkemesinde dava açın.
- Altınla ilgili bütün mesajları, altını aldığınız yerin faturalarını ve tanıklarınızı bir araya getirin.
- Önce noter ihtarnamesiyle iade isteyin; verilecek cevap da delil olabilir.
- Altın alacağı için asliye hukuk mahkemesinde ayrı dava gerekir; delil durumunuzu bir avukata değerlendirtmeden dava açmayın.
İcra, ceza, kira, aile, ticaret ve bilişim hukuku alanlarında soru-cevap içerikleri hazırlayan doğrulanmış hukukçu profilidir.