Hekim ile hasta arasındaki ilişki kural olarak vekâlet sözleşmesi hükümlerine tabidir. TBK m. 506 uyarınca vekil, üstlendiği işi müvekkilinin menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür. Bu sorumluluğun ölçüsü belirlenirken benzer alanda hizmet veren basiretli bir vekilin göstermesi gereken mesleki özen esas alınır. Tıbbi müdahale öncesinde riskler hakkında hastaya yeterli bilgi verilmemişse veya hekim komplikasyon yönetiminde ihmalkâr davranmışsa, hastane olayı sadece bir komplikasyon olarak niteleyip sorumluluktan kurtulamaz.
Bu konuda Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/531, K. 2026/1285, T. 08.03.2026 tarihli kararında; doktorun özen borcuna aykırılık iddiasına dayalı tazminat taleplerinde, hastanın gereği gibi bilgilendirildiğine ve aydınlatılmış onamının alındığına ilişkin ispat külfetinin doktor ya da hastanede olduğunu açıkça vurgulamıştır.
Tazminat taleplerinde hak kaybı yaşamamak adına süreler son derece önemlidir. Vekâlet ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda TBK m. 147 hükmü gereğince beş yıllık zamanaşımı süresi uygulanır. Özel hastane veya hekime karşı tüketici mahkemesinde tazminat davası açmadan önce, TKHK m. 73/A uyarınca dava şartı olan arabuluculuk sürecinin tamamlanması kanuni bir zorunluluktur. Arabuluculukta uzlaşma sağlanamazsa dava yoluna başvurulur.
Yargılama süreci; kusur tespiti için Adli Tıp Kurumu veya uzman bilirkişi kurullarından rapor alınmasını gerektirdiğinden genellikle uzun bir zamana yayılır. Dosyanın kapsamına ve mahkemelerin iş yoğunluğuna bağlı olarak davanın neticelenmesi birkaç yılı bulabilir.
Süreci başlatmak isteyen vatandaşın atması gereken öncelikli adımlar şunlardır:
- İlgili hastaneden ameliyat notları, epikriz raporları, hemşire gözlem formları, tetkik sonuçları ve imzalanan onam belgelerinin onaylı birer örneğini yazılı olarak talep etmek,
- Varsa tedavi için yapılan harcamalara ait fatura ve makbuzları saklamak,
- Zararın boyutunu ve ek tedavi ihtiyaçlarını gösteren diğer sağlık kuruluşu evraklarını dosyalamak,
- Belgeler toplandıktan sonra arabuluculuk bürosuna başvuruda bulunmak.
Davanın kabul edilip edilmeyeceği ve hükmedilecek tazminat miktarı, somut olayın tıbbi kayıtlarına, aydınlatılmış onam formunun usulüne uygunluğuna ve hazırlanacak bilirkişi raporunun içeriğine göre değişiklik gösterebilir.