Uyuşmazlık
Avukatın azlinin haklı olduğunu ispat yükü kime aittir ve haklılık ispatlanamazsa avukat hangi ücretlere hak kazanır? Sadakat ve özen borcuna aykırılık ile haklı azlin ücret alacağına etkisi nedir? Ücretin kararlaştırılmadığı, yazılı sözleşmenin bulunmadığı veya ücret hükmünün belirsiz, tartışmalı ya da geçersiz olduğu hallerde avukatlık ücreti nasıl belirlenir? Somut olayda yüzde on üzerinden ücret belirlenerek davanın kısmen kabul edilmesi hukuka uygun mudur?
Olayın özeti
Birçok dava ve işi takip eden avukat, görülen lüzum üzerine azledilmesinin haksız olduğunu ileri sürerek başlangıçta 10.000 TL istemiş, ıslahla talebini 1.493.885,20 TL'ye yükseltmiştir. Davalı cevap dilekçesi vermemiş; ilk derece mahkemesi haklı azlin iddia ve ispat edilmediğini kabul ederek avukatın emek ve mesaisine göre yüzde on üzerinden 825.837,49 TL ücret alacağına hükmetmiştir. Davalının istinaf başvurusu esastan reddedilmiş ve davalı kararı temyiz etmiştir.
Mahkemenin değerlendirmesi
1) Haklı azilde ispat yükü: Azlin haklı olduğunu ispat yükü müvekkil olan davalıya aittir. Somut olayda davalı yargılama sırasında haklı azli ispatlayamadığından, Daire azlin haksızlığına ilişkin kabulü ve buna dayanan ücret hükmünü yerinde bulmuştur.
2) Haksız azilde tüm ücret: Haksız azil halinde avukat, üstlendiği iş hangi aşamada olursa olsun işin tüm vekâlet ücretini isteyebilir. Daire, haklı azil ispatlanamadığı için bu kuralı somut ücret uyuşmazlığında esas almıştır.
3) Sadakat ve özen yükümlülüğü: Avukat, işi özenle ve müvekkilinin yararına yürütüp sonuçlandırmalı, müvekkilinin güvenini sarsacak davranışlardan kaçınmalıdır. Avukatlık Kanunu 34'teki mesleki özen borcu, TBK 506'daki özen borcundan daha kapsamlı ve özeldir; gerekli özenin gösterilmemesi veya vekâletin sadakatle ifa edilmemesi azli haklı kılar.
4) Haklı azilde kesinleşmiş işler: Avukatın kusur veya ihmaline dayanan haklı azil kanıtlanmışsa ücret ödenmesi gerekmez. Bununla birlikte haklı azilde, azil tarihi itibarıyla sonuçlanıp kesinleşmiş işler için vekâlet ücreti talep edilebilir.
5) Kanuni ücret belirleme koşulları: Ücretin kararlaştırılmadığı, taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesi bulunmadığı, sözleşmenin belirsiz veya tartışmalı olduğu yahut ücrete ilişkin hükmünün geçersiz sayıldığı hallerde Avukatlık Kanunu 164/4'teki ücret belirleme düzenlemesi uygulanır. Daire, bu düzenleme doğrultusunda somut ücret hükmünü hukuka uygun bulmuştur.
6) Para ile ölçülebilen işlerde ücret: Değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde, asgari ücret tarifesinin altında kalmamak koşuluyla, davanın kazanılan bölümü için avukatın emeğine göre ilamın kesinleştiği tarihteki müddeabih değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında ücret belirlenir. Daire, kararın gerekçelerini benimseyerek somut olayda emek ve mesai dikkate alınıp yüzde on üzerinden belirlenen ücret hükmünü onamıştır.
7) Para ile ölçülemeyen işlerde ücret: Avukatlık Kanunu 164/4 kapsamında değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde avukatlık asgari ücret tarifesi uygulanır.
Sonuç
Daire, azlin haklılığını ispat yükünün davalıda bulunduğunu, haklı azlin ispatlanamadığını ve Avukatlık Kanunu 164/4 doğrultusunda verilen ücret hükmünün hukuka uygun olduğunu belirterek kararın gerekçelerini benimsemiştir. Davalının temyiz itirazları reddedilerek bölge adliye mahkemesi kararı onanmış, böylece 825.837,49 TL ücret alacağına ilişkin kısmen kabul hükmü korunmuştur. Bakiye temyiz harcı temyiz edene yükletilmiş; dosyanın ilk derece mahkemesine ve karar örneğinin bölge adliye mahkemesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.
Kararda değinilen mevzuat
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu 34
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu 164/4
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu 174
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 505 ve devamı
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 506
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 370/1
Kaynak ve kullanım
Kararın tam metnini ayrı sekmede okuyabilirsiniz. Kaynak: Yargıtay resmî karar arama.
Karar, kendi uyuşmazlığı ve karar tarihindeki değerlendirmesiyle okunmalıdır. Sonraki mevzuat ve içtihat değişikliklerini, somut olayın koşullarını ve varsa karşı oyu ayrıca değerlendirin.
Benzer kararlar
- Yargıtay 13. HD. 2015/43229 E. 2018/4002 K. 02.04.2018 T.Haklı ve haksız azilde avukat hangi işler için ücret isteyebilir? Yazılı ücret sözleşmesi bulunmayan, değeri para ile ölçülebilen işlerde akdi ücret nasıl…
- Yargıtay HGK 2017/568 E. 2018/1811 K. 29.11.2018 T.Derdest dava sırasında avukatın e-posta ile henüz muaccel olmayan vekalet ücretinin bir kısmını talep etmesinin ve müvekkilin aradan üç aydan fazla zaman…
- Yargıtay 13. HD. 2013/28445 E. 2014/6774 K. 11.03.2014 T.Yazılı ücret sözleşmesi bulunmayan avukatlık ilişkisinde ücret ne zaman muaccel olur? Güven ilişkisinin avukatın davranışları nedeniyle sarsılması azli haklı…
- Yargıtay 13. HD. 2013/11172 E. 2013/27400 K. 06.11.2013 T.Haklı istifa eden avukatın vekalet ücretinin tespitinde, ücret sözleşmesindeki belirsiz veya geçersiz ücret kayıtları karşısında Avukatlık Kanunu'nun 164/4.…
- Yargıtay 3. HD. 2024/3288 E. 2025/3134 K. 28.05.2025 T.İş sahibinin avukatın yazılı muvafakatini almaksızın dava dosyasına başka bir avukatı vekil tayin etmesi halinde ilk avukatın istifasının haklı olup olmadığı…