İçeriğe geç
Gezinti
Hesap
Soru sor
Metin boyutu
Genişlik
Renk
Ana Sayfa › Emsal Kararlar › Karar özeti

Yargıtay 3. HD. 2022/6323 E. 2022/8692 K. 10.11.2022 T.

Uyuşmazlık

Tacirler arasındaki ticari nitelikteki kira sözleşmesinden kaynaklanan ve bir miktar para alacağına ilişkin menfi tespit davasında arabuluculuğa başvuru dava şartı mıdır? Arabuluculuk son tutanağının sunulmaması ile hiç arabulucuya başvurulmadan dava açılması hâllerinde hangi usul uygulanır? Hukuki yarar yokluğuna dayanan ret kararı, arabuluculuk dava şartı eksikliği gerekçesiyle düzeltilerek onanabilir mi?

Olayın özeti

Kiracı şirket ve sözleşmenin kefili, 15.02.2020 başlangıç tarihli kira sözleşmesine konu işyerinde tadilat ve pandemi nedeniyle ancak 15.06.2020 tarihinde faaliyete başlanabildiğini, yapı hakkındaki yıkım kararı nedeniyle ruhsat talebinin reddedildiğini ve sözleşmenin 28.12.2020 tarihli ihtarla feshedildiğini ileri sürerek borçlu olmadıklarının tespitini istemiştir. İlk derece mahkemesi davayı hukuki yarar yokluğundan usulden reddetmiş; bölge adliye mahkemesi de takipten önce borçsuzluğun hemen tespitinde korunmaya değer hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Dava, arabulucuya başvurulmadan 30.12.2020 tarihinde açılmıştır.

Mahkemenin değerlendirmesi

1) Ticari kira menfi tespiti: Daire, tacirler arasındaki ticari nitelikteki kira sözleşmesinden kaynaklanan ve konusu bir miktar para alacağına ilişkin olan somut menfi tespit davasında arabuluculuğa başvuruyu dava şartı kabul etmiştir. 30.12.2020 tarihinde arabulucuya başvurulmadan doğrudan açılan davanın usulden reddi gerekir.

2) Arabuluculuğun zaman bakımından uygulanması: Daire, aktardığı ticari arabuluculuk düzenlemeleri kapsamında 01.01.2019 tarihinden sonra konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında açılan davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasını dava şartı olarak açıklamıştır. Aktarılan geçiş hükmüne göre düzenleme, yürürlük tarihinde ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve Yargıtayda görülmekte olan davalara uygulanmaz.

3) Son tutanağın sunulması: Dava öncesinde arabulucuya başvurulmuşsa anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylı örneği dava dilekçesine eklenmelidir. Dairece aktarılan HUAK 18/A-2 düzenlemesine göre bu belge eklenmemişse bir haftalık kesin süre ve usulden ret ihtarı içeren davetiye gönderilir; ihtara uyulmazsa dilekçe karşı tarafa tebliğe çıkarılmadan dava usulden reddedilir.

4) Arabulucuya hiç başvurulmaması: Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığı anlaşılırsa herhangi bir işlem yapılmadan dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilir. Somut olayda uygulanması gereken ret gerekçesi arabuluculuğa başvurulmamış olmasıdır.

5) Gerekçenin değiştirilerek onanması: Somut olayda hukuki yarar yokluğuna dayalı usulden ret gerekçesinin, dava öncesinde arabuluculuğa başvurulmaması nedeniyle dava şartı yokluğu olarak değiştirilmesi gerekir. Bölge adliye mahkemesi kararı sonucu itibarıyla doğru olduğundan HMK'nın 370/4. maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilerek ve düzeltilerek onanmalıdır.

Sonuç

Bölge adliye mahkemesi kararı, ret gerekçesi hukuki yarar yokluğu yerine dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmaması nedeniyle dava şartı yokluğu olarak değiştirilip düzeltilerek onanmıştır. Daire, tacirler arasındaki ticari kira sözleşmesinden kaynaklanan ve bir miktar para alacağına ilişkin somut menfi tespit davasını arabuluculuk dava şartına tabi kabul etmiştir. Peşin temyiz harcının istek hâlinde temyiz edene iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine ve karar örneğinin bölge adliye mahkemesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

Kararda değinilen mevzuat

  • 7155 sayılı Kanun 20
  • TTK 4
  • TTK 5/A
  • TTK Geçici 12
  • HUAK 18/A
  • HUAK 18/A-2
  • HMK 370/4

Kaynak ve kullanım

Kararın tam metnini ayrı sekmede okuyabilirsiniz. Kaynak: Yargıtay resmî karar arama.

Karar, kendi uyuşmazlığı ve karar tarihindeki değerlendirmesiyle okunmalıdır. Sonraki mevzuat ve içtihat değişikliklerini, somut olayın koşullarını ve varsa karşı oyu ayrıca değerlendirin.

Benzer kararlar

Diğer yayımlanmış kararlar