Uyuşmazlık
İpotekli taşınmazı ihale yoluyla satın alan yeni malikin kira sözleşmesinin tarafı olup olmadığı. Yeni malikin muvazaa iddiasıyla kira sözleşmesinin iptali ve fuzuli işgal nedeniyle tahliye istediği davada görevli mahkemenin hangisi olduğu. Görevsiz mahkemenin esastan ret kararı vermesinin ilk derece ve bölge adliye mahkemesi kararlarına etkisi ile diğer temyiz itirazları, temyiz harcı ve duruşma vekâlet ücretinin sonucu.
Olayın özeti
İpotek alacağını temlik aldıktan sonra taşınmazı ihale yoluyla satın alan ve adına tescil ettiren yeni malik, davalı şirketler arasındaki kira sözleşmesinin organik bağ, düşük kira bedeli ve sözleşme süresi gibi nedenlerle muvazaalı olduğunu ileri sürmüştür. Kira sözleşmesinin iptali ve elatmanın önlenmesi istenmiş; asliye hukuk mahkemesi davayı reddetmiş, bölge adliye mahkemesi de istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
Mahkemenin değerlendirmesi
1) Yeni malikin kiraya veren sıfatı: Kira sözleşmesinin kurulmasından sonra kiralananın herhangi bir sebeple el değiştirmesi halinde yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur. Daire, ihale yoluyla satın alınan kiralanan bakımından da yeni malikin TBK 310 gereğince uyuşmazlık konusu kira sözleşmesinin tarafı haline geldiğini kabul etmiştir.
2) Kira uyuşmazlığında görevli mahkeme: İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıklarda sulh hukuk mahkemesi görevlidir. Yeni malikin kira sözleşmesinin iptali ile fuzuli işgal nedeniyle tahliye istemine ilişkin bu davada, dava tarihinde yürürlükte bulunan HMK 4/1-a uyarınca görev sulh hukuk mahkemesine aittir.
3) Görevsizlik nedeniyle usulden ret: Görevli olmayan asliye hukuk mahkemesi, HMK 114/1-e ve 115/2 uyarınca davayı görevsizlik nedeniyle usulden reddetmelidir. Görev eksikliği göz ardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır ve bozmayı gerektirir.
4) İstinaf kararının kaldırılması: İlk derece mahkemesi kararının görev nedeniyle bozulması üzerine, bu karara karşı istinaf başvurusunu esastan reddeden bölge adliye mahkemesi kararı da HMK 373/1 uyarınca kaldırılmıştır. Dosyanın ilk derece mahkemesine, karar örneğinin bölge adliye mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
5) Diğer temyiz itirazlarının incelenmemesi: Göreve ilişkin bozma nedeniyle davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir. Kira sözleşmesinin muvazaalı olup olmadığı hakkında Dairece esas değerlendirmesi yapılmamıştır.
6) Temyiz harcı ve vekâlet ücreti: Peşin temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine ve 3.050 TL Yargıtay duruşması vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Sonuç
Yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olduğundan ve uyuşmazlıkta sulh hukuk mahkemesi görevli bulunduğundan, asliye hukuk mahkemesinin esas hakkında verdiği karar bozulmuş; istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılmıştır. Diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin temyiz harcının istek halinde iadesine, 3.050 TL Yargıtay duruşması vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine ve dosyanın ilk derece mahkemesine, karar örneğinin bölge adliye mahkemesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.
Kararda değinilen mevzuat
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 135/2
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 4/1-a
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 310
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 114/1-e
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 115/2
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 373/1
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 371
Kaynak ve kullanım
Kararın tam metnini ayrı sekmede okuyabilirsiniz. Kaynak: Yargıtay resmî karar arama.
Karar, kendi uyuşmazlığı ve karar tarihindeki değerlendirmesiyle okunmalıdır. Sonraki mevzuat ve içtihat değişikliklerini, somut olayın koşullarını ve varsa karşı oyu ayrıca değerlendirin.
Benzer kararlar
- Yargıtay 2. HD. 2025/9342 E. 2026/6878 K. 22.06.2026 T.Babalığın hükmen tespiti davasında babalığın tespitiyle yetinilmeyip çocuğun müteveffanın nüfus kayıtlarına eklenmesine de hükmedilebilir mi? Bu yanlışlık…
- Yargıtay 12. HD. 2023/6926 E. 2023/5958 K. 11.10.2023 T.Üçüncü kişinin istihkak davası ile alacaklının birleşen istihkak iddiasının reddi davasında, mülkiyet karinesinin aksinin ispat edilip edilmediği ve noter…
- Yargıtay 8. HD. 2018/7253 E. 2020/6933 K. 09.11.2020 T.Davacının dava konusu taşınmaz payını yargılama sırasında devretmesinin elatmanın önlenmesi davasındaki taraf sıfatına ve yeni malikin davaya katılmasına…
- Yargıtay 1. HD. 2013/19685 E. 2014/6897 K. 01.04.2014 T.Fuzuli işgal iddiasına dayalı taşınmazın aynına ve mal varlığına ilişkin elatmanın önlenmesi davasında görevli mahkeme hangisidir?
- Yargıtay 3. HD. 2025/1482 E. 2025/2600 K. 05.05.2025 T.İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında işçiyi temsil eden avukatın, ödenmeyen vekalet ücretinin tahsili amacıyla müvekkili işçiye karşı…