Yargılama giderleri, bir davanın açılması, yürütülmesi ve sonuçlandırılması için yapılan harç ve masrafların bütünüdür. Dava sonunda bu giderlerin kim tarafından karşılanacağına mahkeme, ayrıca talep olmasa bile kendiliğinden karar verir.
Dayanak
Yargılama giderleri Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda düzenlenmiştir. Harçların türü ve hesaplanması Harçlar Kanunu’na; vekâlet ücreti ise Avukatlık Kanunu ile her yıl yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne tabidir.
Kapsamı
- Başvurma, karar ve ilam harcı ile diğer yargı harçları,
- Tebligat ve posta giderleri,
- Bilirkişi, tanık ve keşif giderleri,
- İhtiyati tedbir gibi geçici hukuki korumalar için yapılan giderler,
- Vekille takip edilen davalarda tarifeye göre belirlenen vekâlet ücreti,
- Kanunun öngördüğü durumlarda arabuluculuk ücreti gibi diğer giderler.
Kim öder?
Kural olarak yargılama giderleri, aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. Taraflardan her biri davada kısmen haklı çıkarsa, mahkeme giderleri tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. Anayasa Mahkemesi bu paylaştırma kuralını manevi tazminat davaları ve kamulaştırmasız el atma davaları bakımından iptal etmiştir. Bu davalarda kısmen ret hâlinde giderlerin nasıl paylaştırılacağına ilişkin yeni bir kanuni düzenleme yapılmadığından güncel uygulamayı ayrıca kontrol edin. Davadan feragat eden veya davayı kabul eden taraf, aleyhine hüküm verilmiş gibi giderlerden sorumlu olur. Dava konusuz kalırsa, giderler davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre belirlenir. Gereksiz yere giderlere sebep olan taraf, davayı kazansa bile bu giderleri üstlenebilir.
Gider avansı
Davacı, dava açarken harçlarla birlikte tebligat, bilirkişi ve tanık gibi giderler için gider avansı yatırmak zorundadır. Tutarlar her yıl yayımlanan tarifelerle belirlendiğinden güncel tutarı dava açacağınız adliyeden öğrenebilirsiniz. Dava sonunda kullanılmayan avans iade edilir.
Uygulamada dikkat edilecekler
- Davayı kaybederseniz karşı taraf lehine hükmedilecek vekâlet ücreti size ek bir yük getirebilir; dava açmadan önce bu riski değerlendirin.
- Ödeme gücünüz yoksa adli yardım talep edebilirsiniz.
İlgili kavramlar
- Adli yardım
- Vekâlet ücreti
- Harç
- Davadan feragat
Kaynaklar
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 120, 323-333
- 492 sayılı Harçlar Kanunu
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.