Baro adli yardımı: Avukatlık Kanunu'na göre barolar, avukatlık ücretini ödeyemeyecek durumdaki kişilere adli yardım bürosu aracılığıyla avukat sağlar. Başvuru, bulunduğunuz yerdeki baronun adli yardım bürosuna yapılır; bu bürolar genellikle adliye binasının içindedir. Büro, gelir durumunuzu ve talebinizin dayanaksız olup olmadığını inceler, uygun görürse bir avukat görevlendirir.
Mahkemeden adli yardım: Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesine göre kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zorlaştırmadan yargılama giderlerini ödeyemeyen kişiler, talepleri açıkça dayanaktan yoksun değilse adli yardımdan yararlanabilir. Kanunun 335. maddesine göre adli yardım; harç ve giderlerden geçici muafiyet, teminattan muafiyet, giderlerin Devletçe avans olarak ödenmesi ve gerekiyorsa avukat temini sağlar. Talep, davanın görüleceği mahkemeye yapılır; reddedilirse tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir.
Genellikle istenen belgeler:
- Kimlik ve yerleşim yeri belgesi,
- Gelir durumunu gösteren maaş bordrosu, SGK hizmet dökümü ya da çalışmadığınızı gösteren kayıt,
- Adınıza tapu ve araç kaydı bulunup bulunmadığını gösteren belgeler,
- Muhtarlıktan alınacak, ailenin maddi durumunu gösteren belge,
- Açacağınız davayla ilgili elinizdeki belgeler.
Bilmeniz gerekenler: Adli yardım, masraflardan kesin değil geçici muafiyettir. Kanunun 339. maddesine göre dava aleyhinize sonuçlanırsa, Devletin ödediği giderler sizden istenebilir; ancak mahkeme bu ödemenin sizi mağdur edeceğini görürse sizi tamamen ya da kısmen muaf tutabilir. Ceza davalarında şüpheli ya da sanıksanız, istemeniz hâlinde size zaten barodan müdafi görevlendirilir.
Emsal: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 27.04.2026 tarihli, 2026/3515 E., 2026/4668 K. sayılı kararında adli yardımın şartlarının ödeme gücünden yoksunluk ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmaması olduğu belirtilmiş, "Adli yardım talebinde bulunan kişilerin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadıklarını gösteren mali durumlarına ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir." denmiştir. Bu kararda talep, ödeme gücünün bulunmadığı yönünde kanaat oluşmadığı için reddedilmiştir; bu yüzden gelir belgelerinizi eksiksiz sunmanız önemlidir.
İlk adım olarak adliyedeki baro adli yardım bürosuna belgelerinizle birlikte gidip başvuru formunu doldurmanızı öneririm.