Tüketici işlemi nedir?

Tüketici işlemi, mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden ya da onlar adına veya hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan; eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil her türlü sözleşme ve hukuki işlemdir. Bir işlemin tüketici işlemi sayılması, tüketiciyi koruyan özel kuralların ve tüketici mahkemesinin görevinin belirlenmesinde belirleyicidir.

Dayanak

Tanım 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3. maddesinde yer alır. Kanun her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.

Temel kavramlar

• Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişidir. Örneğin evi için buzdolabı alan kişi tüketicidir.
• Satıcı: Ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan kişidir.
• Sağlayıcı: Ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye hizmet sunan kişidir.

Malı veya hizmeti işyerinde kullanmak ya da yeniden satmak amacıyla alan kişi bu işlem bakımından tüketici sayılmaz.

Tüketici işlemlerinde temel ilkeler

• Kanunda yazılı yapılması öngörülen sözleşmeler en az on iki punto ve anlaşılır bir dille düzenlenir; bir nüshası tüketiciye verilir.
• Sözleşme koşulları, sözleşme süresi içinde tüketici aleyhine değiştirilemez.
• Tüketiciden, satıcının yasal yükümlülüğü olan edimler ve kendi menfaati için yaptığı masraflar için ek bedel istenemez.
• Tüketici için yalnız nama yazılı ve her taksit için ayrı senet düzenlenebilir.
• Tüketicinin borcu için alınan şahsi teminatlar adi kefalet sayılır.
• Temerrüt dahil bileşik faiz uygulanamaz.

Sonuçları

Tüketici işleminden doğan uyuşmazlıklarda değerine göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi görevlidir; tüketici, davayı kendi yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açabilir.

İlgili kavramlar

• Tüketici mahkemesi
• Tüketici hakem heyeti
• Haksız şart
• Adi kefalet

Kaynaklar

1. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m. 2
2. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m. 3
3. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m. 4
4. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m. 73