Haksız ticari uygulama nedir?

Haksız ticari uygulama, satıcı veya sağlayıcının, mesleki özenin gereklerine uymayan ve ulaştığı ortalama tüketicinin ya da yöneldiği grubun ortalama üyesinin mal veya hizmete ilişkin ekonomik davranışını önemli ölçüde bozan veya bozma ihtimali bulunan uygulamasıdır. Aldatıcı reklamlar, gerçek dışı indirimler ve tüketiciyi baskı altına alan satış yöntemleri bu kapsamda değerlendirilir.

Dayanak

Ticari reklamlar 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61. maddesinde, haksız ticari uygulamalar 62. maddesinde, Reklam Kurulu 63. maddesinde düzenlenmiştir. Ayrıntılar Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yer alır.

Türleri

• Aldatıcı uygulamalar: Fiyat, nitelik, stok veya indirim konusunda yanlış ya da yanıltıcı bilgi verilmesi veya önemli bilgilerin gizlenmesi.
• Saldırgan uygulamalar: Taciz, zorlama veya ısrarlı baskı yoluyla tüketicinin seçim özgürlüğünün kısıtlanması.
• Her durumda haksız sayılanlar: Yönetmelik ekinde sayılan uygulamalar, ayrıca etki incelemesi yapılmaksızın haksız kabul edilir.

Ticari reklam kuralları

Ticari reklamlar doğru ve dürüst olmalı; tüketiciyi aldatıcı veya onun tecrübe ve bilgi eksikliğini istismar edici olmamalıdır. Örtülü reklam yasaktır. Karşılaştırmalı reklamlar ancak kanundaki şartlarla yapılabilir.

Yaptırımlar

Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kurulu; aykırı reklam veya uygulamanın durdurulmasına, düzeltilmesine ve idari para cezası verilmesine karar verebilir; gerektiğinde tedbir olarak geçici durdurma da uygulanabilir. İdari para cezalarının tutarları her yıl güncellenir.

Nasıl başvurulur?

Aldatıcı reklam veya haksız uygulama için Ticaret Bakanlığı'na şikâyette bulunabilirsiniz. Bu uygulama nedeniyle bir sözleşme kurduysanız ve zarara uğradıysanız, değerine göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurabilirsiniz. Reklamın ekran görüntüsünü, tarihini ve yayınlandığı yeri kaydetmeniz ispat açısından önemlidir.

İlgili kavramlar

• Aldatıcı reklam
• Örtülü reklam
• Reklam Kurulu
• Tüketici işlemi

Kaynaklar

1. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m. 61
2. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m. 62
3. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m. 63
4. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği