Deneme süresi nedir?

Deneme süresi, işçi ile işverenin birbirini tanıması amacıyla iş sözleşmesine konulan ve bu süre içinde tarafların sözleşmeyi bildirim süresi beklemeden ve tazminat ödemeden sona erdirebildiği süredir. Deneme süresi kendiliğinden doğmaz; sözleşmede bir deneme kaydı bulunması gerekir.

Dayanak

Deneme süreli iş sözleşmesi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesinde düzenlenmiştir.

Süre

Deneme süresi en çok iki ay olabilir. Bu süre ancak toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir. Bireysel iş sözleşmesine iki aydan uzun deneme süresi yazılması, fazla kısmı bakımından işçiyi bağlamaz.

Sonuçları

• Deneme süresi içinde taraflar sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir; bu nedenle ihbar tazminatı doğmaz.
• İşçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır; çalışılan günlerin ücreti eksiksiz ödenmelidir.
• Deneme süresi işçinin kıdemine dahildir. Örneğin yıllık ücretli izne hak kazanmak için gereken bir yıllık sürenin hesabında deneme süresi de sayılır.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Deneme süresinde çalışan işçi de işe başladığı andan itibaren sigortalıdır ve sosyal güvenlik kurumuna bildirilmelidir.
• Deneme süresi, işverene sınırsız bir serbestlik vermez; dil, ırk, cinsiyet, din, gebelik gibi nedenlerle ayrım yapılmasını yasaklayan eşit davranma ilkesi bu dönemde de geçerlidir.
• Deneme süresi dolduktan sonra yapılan fesihlerde artık bildirim süresi ve şartları varsa iş güvencesi hükümleri uygulanır.
• İş sözleşmenizi imzalarken deneme kaydının ve süresinin açıkça yazılı olup olmadığını kontrol edin.

İlgili kavramlar

• İhbar tazminatı
• Belirli süreli iş sözleşmesi
• Eşit davranma ilkesi
• Yıllık ücretli izin

Kaynaklar

1. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 15
2. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 5
3. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 53