Yetkisiz mahkemede dava açarsam dosya tamamen reddedilir mi?

Hukuk sistemimizde iki tür yetki kuralı bulunmaktadır: kesin yetki ve kesin olmayan yetki. HMK m. 19 uyarınca, davanın kesin yetkili bir mahkemede açılması gerekiyorsa mahkeme yetkili olup olmadığını davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırır ve yetkisizlik kararı verir. Yetkinin kesin olmadığı hallerde ise davalı tarafın cevap dilekçesinde süresi içinde ve usulüne uygun şekilde yetki itirazında bulunması gerekir. Davalı süresinde itiraz etmezse, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve yargılama orada devam eder. HMK m. 115 gereğince dava şartlarına ilişkin eksikliklerde mahkeme esasa girmeden usulden ret veya gönderme kararları vermektedir.

Mahkemenin yetkisizlik kararı vermesi halinde hak kaybına uğramamak için belirli bir usulü takip etmeniz şarttır. HMK m. 20 hükmüne göre, yetkisizlik kararı verildikten sonra bu karar kesinleştiğinde veya kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi tebliğ edildiğinde, iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini istemeniz gerekir. Bu iki haftalık süre içinde talepte bulunmazsanız, davanız açılmamış sayılır ve harçlar ile yargılama giderleri yönünden aleyhinize sonuçlar doğabilir.

Nitekim emsal bir kararda da (Yargıtay, E. 2021/959, K. 2022/450, T. 05.04.2022), yetkisizlik kararından sonra iki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi talep edilmeyip davanın açılmamış sayılması durumunun oluşması halinde, talep üzerine davacı aleyhine yargılama giderlerine hükmedileceği vurgulanmıştır.

Böyle bir durumla karşılaştığınızda atmanız gereken pratik adımlar şunlardır:

1. Mahkemenin verdiği yetkisizlik kararını ve bu kararın kesinleşme sürecini dikkatle takip edin.
2. Kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık yasal süreyi geçirmeden, kararı veren mahkemeye hitaben bir "dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi" dilekçesi sunun.
3. Varsa tebligat ve posta gideri gibi eksik masrafları tamamlayın.
4. Dosya yeni mahkemeye ulaştığında mahkemenin göndereceği davetiye ve tensip zaptına göre duruşma gününü takip edin.

Davanın niteliği, sözleşmede yetki şartının bulunup bulunmadığı ve somut olayın belgelerine göre yetkili mahkemenin tespiti değişiklik gösterebileceğinden, davanızı açmadan önce durumunuzu dikkatle incelemeniz tavsiye edilir.