Son tutanağın eksik yazılmış olması, alacağınızı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ancak zorunlu arabuluculuğa tabi bir talep tutanakta yer almıyorsa, o talebi doğrudan dava dilekçesine eklemek usulden ret riski taşır. Yani mahkeme, alacağın haklı olup olmadığını incelemeden, arabuluculuk şartının tamamlanmadığı gerekçesiyle talebi reddedebilir.
Uyuşmazlık türü ve tarihler belirsiz olduğu için kesin bir son dava günü hesaplayamıyorum. Aşağıdaki yol haritası Türkiye’deki genel uygulamaya ilişkindir.
Önce, eksik olanın alacak kalemi mi, yalnızca tutarı mı olduğunu ayırmak gerekir:
Tutanaktaki durum Dava açısından değerlendirme
Alacak kalemi belirtilmiş, fakat kesin tutarı yazılmamış Sadece rakamın bulunmaması, o talep için arabuluculuk yapılmadığı anlamına gelmez. Talebin konusu ve kapsamı incelenir.
Başvuru formunda kalem var, son tutanakta yok Özellikle işçilik alacaklarında, başvuru formuna güvenerek dava açmak risklidir.
Kalem ne başvuruda ne son tutanakta var Zorunlu arabuluculuk kapsamındaysa, bu talep için dava açmadan önce ayrıca arabuluculuğun tamamlanması gerekir.
“İşçilik alacakları” gibi genel bir ifade var Özellikle iş davalarında, kalemlerin tek tek belirtilmemesi sorun çıkarabilir.
Bu konuda güncel ve somut bir karar var: Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 13.01.2026 tarihli, E.2025/9214, K.2026/77 sayılı kararında, son tutanakta kıdem, ihbar ve yıllık izin alacakları yazılı olduğu hâlde, davada ayrıca istenen fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil gibi alacaklar yönünden usulden ret gerektiği kabul edilmiş. Karar, başvuru formundaki taleplerin son tutanaktaki eksikliği kendiliğinden gidermediğini de açıklıyor. Bu karar işçilik alacaklarına ilişkindir; kira, ticari veya tüketici uyuşmazlığında talebin kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir.
Bir de tutanağın sonucunu kontrol edin: Anlaşma veya kısmi anlaşma imzaladıysanız, üzerinde anlaşılan konular hakkında kural olarak yeniden dava açılamaz. Anlaşılmayan veya anlaşmanın dışında kalan talepler ise ayrı değerlendirilir. 6325 sayılı Kanun, m.18/5.
İlk aşamada şu sırayla ilerlemek uygun olur:
1. Başvuru formu ve son tutanağı karşılaştırın. İstenecek her alacağı, ilgili dönemini, karşı tarafı ve tutanakta yer alıp almadığını bir listeye yazın. Örneğin ücret, fazla çalışma ve yıllık izin ayrı kalemlerdir.
2. Eksikliği arabulucuya yazılı bildirin. Gerçekten görüşülen bir talebin sehven yazılmaması söz konusuysa, usulüne uygun düzeltme imkânı incelenebilir. Ancak düzeltme istemek tek başına dava şartını tamamlamaz veya dava açma süresini durdurmaz.
3. Eksik talepler için gerekirse yeniden arabuluculuğa başvurun. Başvuruda kalemler ve dönemler açıkça belirtilmeli; yeni son tutanakta hangi talepler bakımından anlaşılmadığı kontrol edilmelidir. Mevcut tutanakta düzgün yer alan taleplerin dava süresi de bu sırada takip edilmelidir.
4. Dava hazırlığını birlikte yürütün. Sözleşme, ödeme kayıtları, bordrolar, faturalar, ihtarlar ve diğer mevcut deliller toplanır; görevli ve yetkili mahkeme, talep tutarı ve faiz başlangıcı belirlenir. Son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneği dava dilekçesine eklenir.
Mahkemenin verdiği bir haftalık süreye güvenerek eksik arabuluculukla dava açmak doğru olmaz. Kanundaki bu süre, önceden tamamlanmış arabuluculuğun son tutanağını mahkemeye sunmak içindir. Eksik talep için dava açıldıktan sonra arabuluculuk yapmayı güvenceye alan bir ek süre değildir.
Arabuluculuk daha erken de sonuçlanabilir; belirtilen haftalar her dosyada beklenmesi gereken süreler değildir. Adalet Bakanlığı arabuluculuk rehberi.
Mahkeme aşaması için bir ölçü vermek gerekirse, Adalet Bakanlığının 2025 istatistiklerinde genel hukuk mahkemeleri ortalaması 243 gün, hukuk istinafı ortalaması 371 gün olarak açıklanmış. Bunlar bütün ilgili dosyaların ortalamalarıdır; sizin davanızın bitiş tarihi olarak kullanılamaz. Karar alınması, kesinleşmesi ve paranın tahsil edilmesi de ayrı aşamalardır. Adalet İstatistikleri 2025, s.10.
Süreleri kaçırmamak için özellikle şunlara dikkat edin:
- Olağan alacak davalarında, son tutanaktan sonra herkese uygulanan ortak bir “iki haftada dava açma” kuralı yoktur. Alacağın türüne göre zamanaşımı ve varsa özel dava açma süresi hesaplanır.
- İşe iade farklıdır: Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvuru, anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava gerekir. Bu kısa süre, bütün işçilik alacaklarına uygulanmaz. Adalet Bakanlığı rehberinde İş Kanunu m.20.
- Dava şartı arabuluculukta, büroya başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Sonrasında kalan süre devam eder; baştan yeni bir zamanaşımı süresi başlamaz. Eksik kalan her talep için bu hesabı ayrıca yapmak gerekir. 6325 sayılı Kanun, m.18/A/15.
- Başvuru tarihi, son tutanak tarihi, alacağın ödeme veya fesih tarihi ve bütün tebligat tarihlerini kaydedin. Yeniden arabuluculuğa başvurmanın, zaten geçmiş bir süreyi geri getireceğini varsaymayın.
Belge incelemesinde ilk iş, eksik kalemlerin listesini çıkarmakla birlikte her kalemin son dava tarihini hesaplamak olmalı. Böylece tutanağı düzeltmeye veya yeniden arabuluculuğa çalışırken, mevcut taleplerin süresi kaçırılmaz.