Hukuki dayanak: Türk Medeni Kanunu'nun 499. maddesine göre sağ kalan eş, çocuklarla birlikte mirasçı olduğunda mirasın dörtte birini alır; kalan dörtte üç çocuklar arasında eşit paylaşılır. Üvey kardeşinizin annenizin tapudaki yarı payındaki hissesi böylece evin tamamına göre küçük bir orandır. 640. maddeye göre mirasçılar paylaşıma kadar terekeye elbirliğiyle sahiptir. İcra ve İflas Kanunu'nun 94. maddesine göre taksim edilmemiş bir mirastaki hisse haczedilebilir ve haciz şerhi tapu kaydına işlenir; alacaklı ayrıca borçlu adına tescil yapılmasını da isteyebilir. 121. maddeye göre bu tür bir payın satışı için icra mahkemesi, alacaklıya ortaklığın giderilmesi davası açma yetkisi verebilir.
Emsal: Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 09.12.2020 tarihli, 2020/4052 E., 2020/8260 K. sayılı kararında şöyle denilmiştir: "Borçlunun elbirliği halinde ortak olduğu taşınmazlarda, borçlu ortağın alacaklısı, icra mahkemesi hakiminden İİK'nun 121. maddesine göre alacağı yetki belgesine dayanarak borçlunun ortağı olduğu taşınmaz için ortaklığın giderilmesi davası açabilir." Yani satış riski teorik değildir; ancak bu dava açılsa bile ev açık artırmada satılır ve siz de artırmaya katılıp alabilirsiniz.
Ne yapmalısınız:
- Annenizin mirasçılık belgesini alın ve tapuda intikal işlemini yaptırın; payların kime, ne oranda ait olduğu netleşsin.
- Tapu kaydını e-Devlet'ten kontrol edin; miras payına haciz şerhi konulup konulmadığını görürsünüz.
- En temiz çözüm, üvey kardeşinizin payını babanızın ya da sizin satın almanız ya da onun payına karşılık borcu kapatıp payı devralmanızdır; bunu alacaklıyla da görüşebilirsiniz.
- Ortaklığın giderilmesi davası açılırsa, bu davalarda önce zorunlu arabuluculuk aşaması işler; orada da payın devri konuşulabilir.
Üvey kardeşinizin borcu ödenmezse süreç yıllar sürebilir; ancak haciz şerhi evin satışını ve kredi kullanımını baştan zorlaştıracağından, çözümü beklemeden görüşmeye başlamak yararınızadır.