Neden önemli: Tapuda "büro" görünen bir bağımsız bölüm, imar mevzuatı bakımından işyeridir. Konut olarak kullanmak her zaman engellenmese de konut kredisi, abonelik tarifeleri, emlak vergisi ve ileride satışta değer bakımından fark yaratır; kat malikleri de kullanım amacına itiraz edebilir. Yani sözleşmede vaat edilen nitelik ile teslim edilen şey birbirinden farklıdır.
Hukuki dayanak: Türk Borçlar Kanunu'nun 219. maddesine göre satıcı, alıcıya bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmamasından ve satılanın değerini ya da beklenen faydayı önemli ölçüde azaltan hukuki ayıplardan sorumludur. Sözleşmede "mesken" yazması, satıcının bu niteliği bildirdiğini gösterir. Kanunun 227. maddesi alıcıya satılanı geri vererek sözleşmeden dönme ya da satılanı alıkoyup bedelden indirim isteme hakkı tanır; genel hükümlere göre tazminat hakkı da saklıdır. 223. maddeye göre ayıbı fark eder etmez satıcıya bildirmeniz şarttır; bildirim gecikirse satılanı bu hâliyle kabul etmiş sayılırsınız. Bir yapının ayıplı olmasından doğan davalar, mülkiyetin geçmesinden itibaren beş yıl içinde açılmalıdır (TBK 244). Ayrıca sözleşmenin esaslı yanılma nedeniyle bağlayıcı olmadığı da ileri sürülebilir; bunun için öğrenmeden itibaren bir yıl içinde bildirim gerekir (TBK 30, 39).
Ne yapmalısınız:
- Hemen noter aracılığıyla satıcıya ve emlakçıya ihtarname gönderin; ayıbı bildirin ve hangi hakkı kullandığınızı (dönme ya da indirim) açıkça yazın.
- Satış sözleşmesi, ilan görüntüleri, mesajlar, tapu senedi ve belediyeden alacağınız imar durumu/yapı kullanma izni belgesini toplayın.
- Satıcı tacir ya da inşaat firmasıysa tüketici mahkemesinde, değilse asliye hukuk mahkemesinde dava açılır. Emlakçı, niteliği yanlış bildirdiyse simsarlık sözleşmesi gereği komisyonun iadesinden ve zararınızdan sorumlu tutulabilir.
Dönme hâlinde satış bedelinin iadesi, tapunun geri devriyle karşılıklı olarak yapılır; bu süreçte evi ipotek ettirmemeniz ve esaslı tadilat yapmamanız önemlidir.