Neden senetsiz ödememelisiniz: Bono kıymetli evraktır; ciro yoluyla el değiştirebilir. Senedin aslını almadan yaptığınız ödeme, senet üçüncü bir kişiye ciro edilmişse ona karşı ileri sürülemez; yani aynı parayı ikinci kez ödemek zorunda kalabilirsiniz. Ödeme yaptığınızda senedin aslını geri almanız, kısmi ödemede ise ödemenin senedin üzerine yazılıp imzalanmasını istemeniz kanuni hakkınızdır. Elden yapılan ve senet üzerine işlenmeyen ödemeler ancak yazılı belgeyle ispat edilebilir.
Faiz ve temerrüt: Vadeden sonra alacaklı kural olarak faiz isteyebilir; bu yüzden "getirmedi, ben de bekledim" demek yeterli korunma sağlamaz. Türk Borçlar Kanunu'nun 107. maddesi, alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlunun, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere borç konusunu tevdi ederek borcundan kurtulabileceğini düzenler; tevdi yerini ifa yerindeki hâkim belirler. Kambiyo senetlerinde de vadesinde ibraz edilmeyen senet bedelinin bir bankaya tevdii yolu açıktır. Tevdi ettiğiniz andan itibaren faiz işlemez; alacaklı buna rağmen icraya başvurursa tevdi makbuzu, ödeme emrine itirazınızın ve şikâyetinizin en güçlü dayanağı olur.
Ne yapmalısınız:
- Alacaklıya noter aracılığıyla ihtarname gönderin; senedin vadesini, bedelini ve ödemeye hazır olduğunuzu, senedi ibraz ederek bedelini teslim almasını yazın. Bu ihtar tek başına bile ileride faiz ve masraf tartışmasında sizi korur.
- Makul bir süre içinde senet getirilmezse, senette yazılı ödeme yerindeki (yazılı değilse düzenlenme yerindeki) sulh hukuk mahkemesinden tevdi yeri belirlenmesini isteyin ve bedeli belirlenen bankaya yatırın. Dilekçede senetlerin tamamını tarif edin; sonraki senetler için de aynı yolu kullanabilirsiniz.
- Alacaklı senedi getirirse ödemeyi banka havalesiyle yapıp açıklamaya senet bilgilerini yazın ve senedin aslını teslim alın.
Bu yolu izlediğinizde alacaklının senedi bekletip faiz veya icra masrafı çıkarma imkânı kalmaz.
İcra, ceza, kira, aile, ticaret ve bilişim hukuku alanlarında soru-cevap içerikleri hazırlayan doğrulanmış hukukçu profilidir.