Ciro nedir?

Ciro, poliçe, bono ve çek gibi emre yazılı bir kıymetli evrakın, hamili tarafından genellikle senedin arkasına yazılan bir beyan ve imza ile başkasına devredilmesidir. Senedi ciro eden kişiye “ciranta”, kendisine ciro edilen kişiye “giro” denir. Ciro, senedin elden ele dolaşmasını sağlayan temel araçtır.

Dayanak

Ciro, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun kıymetli evrak ve poliçe hükümlerinde düzenlenmiştir; bu hükümler kanunun yollamasıyla bono ve çeke de uygulanır.

Türleri

• Tam ciro: Giro adının açıkça yazıldığı cirodur.
• Beyaz (boş) ciro: Yalnız cirantanın imzasından ibaret olan veya giro adı yazılmayan cirodur.
• Tahsil (vekâlet) cirosu: “Bedeli tahsil içindir” gibi kayıtlarla yapılır; devralan yalnız senedi tahsil etme yetkisi kazanır, senet üzerindeki hak devredilmez.
• Rehin (teminat) cirosu: “Bedeli teminattır” gibi kayıtlarla senet bir borcun teminatı olarak verilir.

Sonuçları

Ciro üç işlev görür: Senetten doğan haklar giroya geçer (devir işlevi); ciranta, aksine bir kayıt koymadıkça hamile karşı ödemeden sorumlu olur (teminat işlevi); kesintisiz bir ciro zinciri, senedi elinde bulunduranın hak sahibi sayılmasını sağlar (meşruiyet işlevi).

Ciroyla senedi iktisap eden hamile karşı borçlu, düzenleyen veya önceki hamillerle olan kişisel ilişkilerine dayanan def’ileri kural olarak ileri süremez; hamilin senedi bilerek borçlunun zararına iktisap etmesi bunun istisnasıdır.

Şartları

• Ciro kayıtsız ve şartsız olmalıdır; ciroya bağlanan şart yazılmamış sayılır.
• Bedelin yalnız bir kısmı için yapılan kısmi ciro geçersizdir.
• Düzenleyen senede “emre yazılı değildir” veya aynı anlamda bir kayıt koymuşsa senet ciroyla değil, alacağın devri (temlik) hükümlerine göre devredilir.
• Protestodan veya protesto süresinin geçmesinden sonra yapılan ciro, yalnız alacağın devri hükmünü doğurur.

Uygulamada dikkat edilecekler

Bir senedi ciro ettiğinizde, sonradan ödenmezse hamile karşı sorumlu olabileceğinizi unutmayın. Sorumluluğu sınırlamak istiyorsanız bunu ciro kaydında açıkça belirtin.

İlgili kavramlar

• Kambiyo senedi
• Aval
• Protesto
• Alacağın devri
• Bono

Kaynaklar

1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, kıymetli evrak ve poliçeye ilişkin ciro hükümleri
2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 778 (bono)
3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 183 vd. (alacağın devri)