TMK m. 169 uyarınca, boşanma davası açıldığında hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan barınma, geçim ve çocukların bakımına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır. Bu madde kapsamında hükmedilen tedbir nafakası borçlu tarafından kendiliğinden ödenmezse cebri icra yoluna başvurulması gerekir.
Sürecin ne kadar süreceği borçluya yapılacak tebligatın hızına, borçlunun borca itiraz edip etmeyeceğine ve üzerine kayıtlı haczedilebilir malvarlığının bulunup bulunmamasına göre değişir. Ödeme emri tebliğ edildikten sonra borçlu borcu ödemez veya takibe itiraz etmezse takip kesinleşir. Takip kesinleştiğinde borçlunun banka hesaplarına, maaşına veya taşınır ve taşınmaz mallarına haciz konulması talep edilebilir.
Nafaka borcunun ödenmemesi halinde alacaklıyı koruyan önemli bir yaptırım da hapis cezasıdır. İİK m. 344 uyarınca, nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir; borçlu borcu öderse tahliye edilir. Ancak bu cezai şikâyette bulunabilmek için icra takibinin kesinleşmiş olması ve genellikle son aya ait ödenmemiş güncel nafakanın bulunması aranır.
Konuya ilişkin Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2024/2007, K. 2024/7495, T. 19.09.2024 tarihli kararında; mahkeme ara kararı ile hükmedilen tedbir nafakası alacağının tahsili amacıyla borçlu aleyhine genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatılabileceğini teyit etmiştir.
Bu aşamada izlemeniz gereken pratik adımlar ve hazırlamanız gereken belgeler şunlardır:
- Boşanma davasına bakan mahkemenin tedbir nafakasına hükmettiği tensip zaptı veya duruşma ara kararının onaylı bir örneğini alın.
- İlgili icra dairesine hitaben takip talebi hazırlayarak geçmiş aylara ait birikmiş nafaka miktarını ve bundan sonra davanın devamı süresince her ay işleyecek nafakayı talep edin.
- Borçlunun bilinen tebligat adresini, iş yeri bilgilerini ve varsa banka/malvarlığı bilgilerini icra dosyasına bildirin.
- Ödeme emrinin tebliğinden sonra borç ödenmezse haciz işlemlerini başlatın ve güncel ay nafakası ödenmediği takdirde yasal şikâyet süresini geçirmeden icra ceza mahkemesine tazyik hapsi talebiyle başvurun.
Sürecin işleyişi ve nihai tahsilat durumu, somut olayın belgelerine, yapılacak tebligatların neticesine ve karşı tarafın itirazlarına göre değişiklik gösterebilir.