Türk Medeni Kanunu m. 681 uyarınca, mirasçılar tereke borçlarından dolayı sadece kendilerine kalan miras payıyla değil, bütün şahsi malvarlıklarıyla müteselsilen sorumludur. Bu sebeple miras kalan borçlar ödenmediği takdirde icra takibi doğrudan sizin adınıza yöneltilebilir ve kişisel varlıklarınız haczedilebilir.
Bu sorumluluktan kurtulmanın temel yolu mirasın reddidir. TMK m. 605 uyarınca yasal mirasçılar mirası kayıtsız ve şartsız olarak reddetme hakkına sahiptir. Ancak bu hakkın kullanılabilmesi için kesin bir zaman sınırı bulunmaktadır. TMK m. 606 uyarınca miras, yasal mirasçılar için ölümün öğrenildiği tarihten itibaren üç ay içinde reddolunabilir. Bu üç aylık süre hak düşürücü süredir; sürenin kaçırılması halinde miras kendiliğinden kabul edilmiş sayılır. TMK m. 605 hükmü ayrıca, mirasbırakanın vefatı anında ödemeden aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması durumunda mirasın reddedilmiş sayılacağını (hükmen ret) düzenlemektedir.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2023/2431, K. 2024/2385, T. 06.05.2024 tarihli kararında, mirasın reddine ilişkin üç aylık yasal hak düşürücü sürenin önemine değinmiş; mirasçıların terekeyi sahiplenici bir işlem yapıp yapmadıklarının ve terekenin borca batık olup olmadığının mahkemece titizlikle araştırılması gerektiğini vurgulamıştır.
Süreleri kaçırmamak ve borç yükü altında kalmamak için ilk aşamada şu adımları atmanız gerekir:
- Babanızın vefat tarihinden (veya vefatı öğrendiğiniz günden) itibaren üç aylık süreyi geçirmeden Sulh Hukuk Mahkemesine mirasın gerçek reddi talepli bir dilekçeyle başvurun.
- Başvuru için nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi veya mirasçılık belgesi (veraset ilamı) ile kimlik fotokopinizi hazır bulundurun.
- Bu süreç sonuçlanana kadar babanızın banka hesaplarından para çekmek, üzerine kayıtlı bir aracı kullanmak veya terekeye ait herhangi bir malı sahiplenmek gibi işlemlerden kesinlikle kaçının. Bu tür işlemler kanunen mirası zımnen kabul ettiğiniz anlamına gelebilir.
Sulh hukuk mahkemesinde mirasın gerçek reddi işlemleri dosya yoğunluğuna göre genellikle bir ila üç ay arasında tamamlanarak ret kararı tarafınıza verilir. Unutulmamalıdır ki, somut durumun özellikleri, tereke mallarına müdahale edilip edilmediği ve alacaklıların açabileceği olası davalara göre hukuki sürecin sonucu değişebilir.