Hukuki değerlendirme: Sosyal güvenlik mevzuatına göre işveren, çalışanı işe başlamadan önce SGK'ya bildirmek zorundadır. Geç ya da eksik bildirim idari para cezası gerektirir; eksik kalan hizmetleriniz için, çalıştığınız yılın sonundan itibaren beş yıl içinde iş mahkemesinde hizmet tespiti davası açabilirsiniz. Gerçeğe aykırı engelli bildirimiyle teşvikten yararlanılmışsa SGK bu desteği geri alır. Olay, kamu kurumunu aldatarak haksız menfaat sağlama niteliğinde görülürse nitelikli dolandırıcılık ya da resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan gibi suçlar yönünden savcılık soruşturması da gündeme gelebilir; hangi suçun oluşacağını kayıtlar ve işverenin kastı belirler.
Sağlık bilginiz özel nitelikli kişisel veridir ve gerçeğe aykırı bir engellilik kaydı, verilerinizin hukuka aykırı işlenmesi anlamına gelir. Bu kaydın düzeltilmesini işverenden ve SGK'dan isteyebilirsiniz. Kişilik haklarınızın zedelendiğini somut olarak gösterebilirseniz Türk Borçlar Kanunu'nun 58. maddesine dayanarak manevi tazminat da isteyebilirsiniz; ancak tazminat kendiliğinden doğmaz, miktarı yaşadığınız somut zarara göre belirlenir.
Emsal: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 24.04.2024 tarihli, 2023/921 E., 2024/197 K. sayılı kararında, işveren tarafından bildirilmeyen sigortalıların "hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak hizmet tespiti isteyebilecekleri hüküm altına alınmıştır" denilmiş ve bu sürenin hak düşürücü olduğu vurgulanmıştır. Bildirilmeyen ilk haftalarınız için bu süreyi kaçırmamanız gerekir.
Ne yapmalısınız:
- e-Devlet'ten SGK hizmet dökümünüzü ve işe giriş bildirgenizi indirin; ilk iş gününüzü gösteren mesaj, giriş kartı kaydı ve tanık gibi delilleri saklayın.
- SGK'ya yazılı başvurarak hem giriş tarihinin hem de engellilik kaydının düzeltilmesini isteyin.
- Kişisel veriler yönünden önce işverene başvurun, sonuç alamazsanız Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na şikâyette bulunun.
- Sigorta bildirimlerindeki bu tür aykırılıklar uygulamada işçi için haklı fesih sebebi olarak da değerlendirilebilmektedir; işten ayrılmayı düşünüyorsanız önce kıdem tazminatı hakkınızı bir avukatla değerlendirin.