Uyuşmazlık
İspat yükü kendisinde olan tarafın münhasıran değil diğer delillerle birlikte karşı tarafın ticari defterlerine dayanması durumunda, ticari defterlerin ibrazı için yapılacak ihtarın HMK m. 220 ve m. 222 hükümleri uyarınca nasıl yapılması gerektiği.
Olayın özeti
Davacı, fatura alacağına dayalı icra takibine itirazın iptalini talep etmiş; davalı faturanın kapalı düzenlendiğini, kapalı faturanın ödemeye karine teşkil ettiğini savunmuştur. Mahkemece verilen süreye rağmen davalı ticari defterlerini ibraz etmemiş, mahkeme kapalı fatura karinesinin aksinin ispatlanamadığı ve davalı defterlerine münhasıran dayanılmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş; istinaf başvurusu da esastan reddedilmiştir.
Mahkemenin değerlendirmesi
1) Münhasıran dayanılmayan ticari defterlerin ibrazı ve HMK m. 220: Bir davada diğer delillerin yanında karşı tarafın ticari defterlerine dayanılması halinde HMK m. 222/5 doğrudan uygulanmaz; ancak belge niteliğindeki defterlerin sunulmaması halinde HMK m. 219 ve m. 220 hükümleri uyarınca hâkim diğer tarafın beyanını kabul edip etmemeyi takdir eder.
2) Ticari defter ibrazı ihtarının usulü ve yasal sonuçları: Mahkemece ticari defterlerin ibrazı için kesin süre verilirken HMK m. 222/3 ve m. 220/3 uyarınca defterlerin ibraz edilmemesi halinde diğer tarafın defterlerindeki kayıtların lehine delil kabul edilebileceği ve içeriğe dair beyanının benimsenebileceği açıkça ihtar edilmelidir; aksi ihtarat geçersizdir.
Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak, ticari defterlerin ibrazına ilişkin usulüne uygun kesin mehil ihtaratı yapılmaması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.
Kararda değinilen mevzuat
- 2004 sayılı İİK 67
- 6100 sayılı HMK 219
- 6100 sayılı HMK 220
- 6100 sayılı HMK 222
Kaynak ve kullanım
Kararın tam metnini ayrı sekmede okuyabilirsiniz. Kaynak: Yargıtay resmî karar arama.
Karar, kendi uyuşmazlığı ve karar tarihindeki değerlendirmesiyle okunmalıdır. Sonraki mevzuat ve içtihat değişikliklerini, somut olayın koşullarını ve varsa karşı oyu ayrıca değerlendirin.
Benzer kararlar
- Yargıtay 19. HD. 2018/4120 E. 2020/743 K. 02.06.2020 T.Yalnızca davalının ticari defterinde kayıtlı faturaya dayalı mal teslimi ve mahsup savunmasının ispatlanamaması ile itirazın iptali davasının reddi halinde…
- Yargıtay 19. HD. 2016/11773 E. 2017/6350 K. 27.09.2017 T.Davalı tarafın mal teslimini inkar etmesi karşısında ispat yükünün kime ait olduğu ve usulüne uygun tutulmayan davacı defterleri ile teslim kanıtlanmadan…
- Yargıtay 6. HD. 2023/2249 E. 2024/4733 K. 10.12.2024 T.Davacı tarafın verilen kesin süreye rağmen ticari defterlerini ibraz etmekten kaçınması halinde, usulüne uygun tutulmuş davalı ticari defter kayıtlarının…
- Yargıtay 11. HD. 2016/1898 E. 2016/9296 K. 05.12.2016 T.Satım sözleşmesi uyarınca avans olarak verildiği iddia edilen çekin borçtan ari olarak verildiğini ispat yükünün kimde olduğu ve davalının çekin şirket…
- Yargıtay HGK 2022/1076 E. 2023/494 K. 24.05.2023 T.Açıklamalı ve açıklamasız banka havaleleriyle borç para verildiği iddiasına dayalı itirazın iptali davasında ispat yükü kime aittir; havale dekontunda borç…