Uyuşmazlık
Davacının karşı tarafın ticari defterlerine delil olarak dayanması durumunda, ticari defterlerin ibrazı için verilecek kesin sürenin ve yapılacak ihtarın HMK m. 219 ve m. 220 kapsamında usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği.
Olayın özeti
Davacı, takibe konu 250.000 TL bedelli bononun bedelsiz kaldığını ve ödendiğini ileri sürerek menfi tespit davası açmış, delil olarak davalının ticari defterlerine de dayanmıştır. Mahkemece davalıya ticari defterlerini sunması için ihtarlı kesin süre verilmiş, sunulmaması üzerine ödeme iddiasının yazılı delille ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.
Mahkemenin değerlendirmesi
1) Ticari defterlerin ibrazı ve usulüne uygun ihtar zorunluluğu: Tarafın delil olarak karşı tarafın ticari defterlerine dayanması halinde, belge niteliğindeki ticari defterlerin ibrazı zorunlu olup mahkemece verilecek kesin süreye ilişkin ihtarın HMK m. 219'daki ibraz yükümlülüğü ile m. 220'ye göre değerlendirme yapılacağı hususunu içermesi gerekir; aksi ihtar geçersizdir.
2) HMK m. 220 uyarınca ihtar içeriği eksikliği: Ticari defterlerini ibraz etmeyen tarafın defter delilinden vazgeçmiş sayılacağı şeklindeki ihtar HMK m. 219 ve m. 220 kapsamını taşımadığından eksik inceleme teşkil eder ve usulüne uygun kesin süre niteliği taşımaz.
Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı usule aykırı ihtar ve eksik inceleme nedeniyle bozulmuştur (oyçokluğu; karşı oy: bonoya dayalı menfi tespit davasında ispat yükü davacıda olup senede karşı senetle ispat kuralı geçerlidir).
Kararda değinilen mevzuat
- 2004 sayılı İİK 72
- 6100 sayılı HMK 219
- 6100 sayılı HMK 220
- 6100 sayılı HMK 222
Kaynak ve kullanım
Kararın tam metnini ayrı sekmede okuyabilirsiniz. Kaynak: Yargıtay resmî karar arama.
Karar, kendi uyuşmazlığı ve karar tarihindeki değerlendirmesiyle okunmalıdır. Sonraki mevzuat ve içtihat değişikliklerini, somut olayın koşullarını ve varsa karşı oyu ayrıca değerlendirin.
Benzer kararlar
- Yargıtay 13. HD. 2017/1014 E. 2020/4488 K. 10.06.2020 T.Vekalet ücreti alacağına ilişkin menfi tespit davasında taraflar arasındaki mail yazışmalarının HMK m. 199 kapsamında belge niteliğinde sayılıp sayılmayacağı…
- Yargıtay CGK 2024/115 E. 2025/394 K. 15.10.2025 T.Açığa atılan imzanın hileyle ele geçirilip sonradan doldurularak icraya konulması eyleminin nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmadığı ve sanığın…
- Yargıtay 3. HD. 2022/6323 E. 2022/8692 K. 10.11.2022 T.Tacirler arasındaki ticari nitelikteki kira sözleşmesinden kaynaklanan ve bir miktar para alacağına ilişkin menfi tespit davasında arabuluculuğa başvuru dava…
- Yargıtay 3. HD. 2024/3956 E. 2025/2744 K. 12.05.2025 T.İİK m. 89 gereğince üçüncü haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmeyerek menfi tespit davası açan davacı üçüncü kişinin takip borçlusuna borçlu olmadığını…
- Yargıtay 3. HD. 2023/1715 E. 2023/3812 K. 19.12.2023 T.İcra dosyasındaki takip borçlusuna tebliğ edilen haciz ihbarnamelerinin Tebligat Kanunu m. 39 uyarınca usulsüz olup olmadığı ve usulsüz tebligat durumunda…