Tıbbi uygulama hatası nedir?

Tıbbi uygulama hatası (uygulamada “malpraktis” veya “doktor hatası”), hekimin ya da diğer sağlık çalışanlarının teşhis, tedavi veya bakım sırasında tıp biliminin ve mesleğin gerektirdiği özeni göstermemesi sonucu hastanın zarar görmesidir. Yanlış teşhis, hatalı ameliyat, yanlış ilaç uygulaması veya hastanın gereği gibi takip edilmemesi bu duruma örnektir.

Dayanak

Özel hekim veya özel hastane ile hasta arasındaki ilişkiye kural olarak Türk Borçlar Kanunu’ndaki vekâlet sözleşmesi hükümleri uygulanır; hekim, üstlendiği işi özenle yürütmekle yükümlüdür. Kamu hastanelerinde verilen hizmetler bakımından ise idarenin sorumluluğu söz konusudur.

Hata ile komplikasyon farkı

Hekimin borcu, hastayı mutlaka iyileştirmek değil, tıbbın gereklerine uygun ve özenli bir tedavi yapmaktır. Tüm özen gösterilmesine rağmen ortaya çıkan ve tıp literatüründe bilinen istenmeyen sonuçlara komplikasyon denir ve bunlar kural olarak tazminat sorumluluğu doğurmaz. Ancak komplikasyonun zamanında fark edilmemesi veya gereği gibi tedavi edilmemesi ayrı bir hata oluşturabilir.

Aydınlatılmış onam

Hasta, uygulanacak tedavi, riskleri ve alternatifleri hakkında önceden bilgilendirilmeli ve onayı alınmalıdır. Gerekli aydınlatma yapılmadan gerçekleştirilen müdahale, tıbben doğru uygulansa bile hukuka aykırı sayılabilir.

Nasıl dava açılır?

• Özel hastane ve muayenehaneler: Dava adli yargıda açılır; yargı uygulamasında bu davaların çoğunlukla tüketici mahkemesinde görülmesi gerektiği kabul edilmektedir. Hastane ile hekim birlikte sorumlu tutulabilir. Tüketici mahkemesinde görülecek davalarda, tüketici hakem heyetinin görevine giren uyuşmazlıklar gibi kanundaki istisnalar dışında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.
• Kamu hastaneleri: Dava hekime değil, idareye karşı idari yargıda tam yargı davası olarak açılır. Bunun için önce, zarara yol açan eylemin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulması gerekir.

İspat

Hatanın ve illiyet bağının varlığı genellikle Adli Tıp Kurumu veya uzman bilirkişi kurulu raporuyla belirlenir. Epikriz, ameliyat notları ve tahlil sonuçları gibi tüm tıbbi kayıtların dosyaya getirtilmesi önemlidir.

İlgili kavramlar

• Maddi tazminat
• Manevi tazminat
• Bilirkişi
• Aydınlatılmış onam

Kaynaklar

1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 502, 506
2. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m. 129
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m. 13
4. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m. 73/A
5. Hasta Hakları Yönetmeliği