Sağlık verisi, kimliği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişinin fiziksel ve ruhsal sağlık durumuna ve kendisine verilen sağlık hizmetlerine ilişkin her türlü bilgidir. Tanı, tahlil sonuçları, reçeteler, raporlar ve hasta dosyasındaki kayıtlar bu kapsamdadır. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu sağlık verilerini özel nitelikli kişisel veriler arasında sayar.
Dayanak
Anayasa'nın 20. maddesi herkesin kişisel verilerinin korunmasını isteme hakkını güvence altına alır ve kişisel verilerin ancak kanunda öngörülen hâllerde veya açık rızayla işlenebileceğini belirtir. 6698 sayılı Kanun'un 6. maddesi özel nitelikli verilerin işlenmesini, 3359 sayılı Kanun'un 2025 yılında eklenen ek 19. maddesi de sağlık hizmetinde veri işlenmesini düzenler.
İşleme şartları
Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi kural olarak yasaktır. 2024 yılında yapılan değişiklikten sonra sağlık verileri bakımından öne çıkan istisnalar şunlardır:
- İlgili kişinin açık rızası,
- Kanunlarda açıkça öngörülmesi,
- Sır saklama yükümlülüğü altındaki kişiler veya yetkili kurumlarca kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım ile sağlık hizmetlerinin planlanması, yönetimi ve finansmanı amacıyla gerekli olması,
- Rızasını açıklayamayacak durumdaki kişinin hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması,
- Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için zorunlu olması.
Her durumda Kişisel Verileri Koruma Kurulunun belirlediği yeterli önlemlerin alınması şarttır.
Sağlık hizmetinde veri işleme
Sağlık kuruluşlarına başvuranların, hizmetin gereği olarak verdikleri veya aldıkları hizmete ilişkin verileri işlenebilir. Sağlık Bakanlığı bu verileri belirli kamu sağlığı ve planlama amaçlarıyla işleyebilir; veriler 6698 sayılı Kanun'daki şartlar dışında aktarılamaz. Bakanlık, kişilerin kendi verilerine erişebileceği bir sistem ve kayıtların hangi görevlice ne amaçla kullanıldığını denetlemeye imkân veren bir güvenlik sistemi kurmakla yükümlüdür.
Hakların korunması ve yaptırımlar
- İlgili kişi veri sorumlusuna başvurarak verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenebilir, düzeltilmesini veya silinmesini isteyebilir ve zararın giderilmesini talep edebilir.
- Veri güvenliği yükümlülüğüne aykırılık idari para cezası gerektirir.
- Kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi suçtur; veri sağlık durumuna ilişkinse ceza yarı oranında artırılır. Verilerin hukuka aykırı olarak başkasına verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi de ayrıca cezalandırılır.
Uygulamada dikkat edilecekler
Hasta kayıtları yalnızca tedaviyle doğrudan ilgili kişilerce görülebilir. Tedaviyle ilgisi bulunmayan personelin kayıtlara bakması veya sağlık bilgisinin yetkisiz kişilerle paylaşılması hukuka aykırılık oluşturabilir.
İlgili kavramlar
- Özel nitelikli kişisel veri
- Açık rıza
- Hasta hakları
- Epikriz ve hasta dosyası
- Veri sorumlusu
Kaynaklar
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m. 20
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, m. 3, 6, 11, 12, 18
- 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, ek m. 19
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 135, 136
- Hasta Hakları Yönetmeliği, m. 16, 23
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.