Ön ödeme nedir?

Ön ödeme, kanunda belirtilen hafif suçlarda şüphelinin, Cumhuriyet savcılığınca hesaplanıp kendisine bildirilen miktarı süresi içinde Devlet Hazinesine ödemesi hâlinde hakkında kamu davası açılmamasını sağlayan bir kurumdur. Ödeme yapıldığında yargılama hiç başlamaz ve dosya kapanır. Bu yönüyle hem şüpheli hem de yargı sistemi için zaman ve maliyet tasarrufu sağlar.

Dayanak

Ön ödeme, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 75. maddesinde düzenlenmiştir.

Şartları

• Suç, yalnız adli para cezasını gerektiren bir suç ya da kanun maddesinde yazılı hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan bir suç olmalıdır. Hakaret gibi kanunda ayrıca sayılan bazı suçlarda ise bu sınır aranmaksızın ön ödeme uygulanır.
• Suç, uzlaştırma kapsamında olmamalıdır; uzlaştırmaya tabi suçlarda önce uzlaştırma yoluna gidilir.
• Kanunun ilgili maddesinde ön ödemenin uygulanmayacağına dair özel bir hüküm bulunmamalıdır.

Nasıl uygulanır?

Cumhuriyet savcılığı ödenecek miktarı hesaplar ve şüpheliye tebliğ eder. Miktar; adli para cezası gerektiren suçlarda cezanın maktu tutarı veya alt sınırı, hapis cezası gerektiren suçlarda ise cezanın alt sınırının kanunda belirtilen günlük tutar üzerinden hesaplanan karşılığıdır. Bu tutara soruşturma giderleri de eklenir.

Süre

Şüpheli, belirlenen miktarı tebliğden itibaren on gün içinde Devlet Hazinesine ödemelidir. Şüphelinin on gün içinde talep etmesi hâlinde, miktarın birer ay arayla üç eşit taksitte ödenmesine Cumhuriyet savcısınca karar verilir; taksitler süresinde ödenmezse ön ödeme hükümsüz kalır ve soruşturmaya devam edilir.

Sonuçları

• Süresinde ödeme yapılırsa şüpheli hakkında kamu davası açılmaz.
• Ödeme yapılmazsa soruşturmaya devam edilir ve kamu davası açılabilir.
• Ön ödeme kapsamındaki bir suç için bu usul uygulanmadan iddianame düzenlenirse, iddianame mahkemece iade edilir.
• Kovuşturma evresinde suçun hukuki niteliğinin değişmesiyle suç ön ödeme kapsamına girerse, ön ödeme imkânı mahkemece de tanınır.

Uygulamada dikkat edilecekler

• On günlük süre kesindir; tebligatı aldıktan sonra ödemeyi geciktirmeyin ve dekontu savcılığa iletin.
• Ön ödeme miktarını ödemek, suçu ikrar ettiğiniz anlamına gelmez.

İlgili kavramlar

• Adli para cezası
• Uzlaştırma
• Kamu davası
• İddianame

Kaynaklar

1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 75
2. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 174