Kişilik hakkının ihlali, bir kişinin hayatı, sağlığı, onuru, şerefi, özel hayatı, resmi, sesi veya adı gibi kişiliğine bağlı değerlerine hukuka aykırı olarak saldırılmasıdır. Hakaret içeren paylaşımlar, rızası olmadan fotoğrafın yayımlanması, özel hayatın ifşa edilmesi veya gerçeğe aykırı haberler kişilik hakkı ihlaline örnektir.
Dayanak
Kişiliğin korunması Türk Medeni Kanunu’nda, kişilik hakkının zedelenmesi nedeniyle manevi tazminat ise Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiştir. Bazı ihlaller aynı zamanda hakaret gibi suçları da oluşturabilir.
Hukuka aykırılık
Kişilik hakkına yapılan her saldırı kural olarak hukuka aykırıdır. Ancak saldırı; zarar görenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği bir yetkinin kullanılması ile haklı kılınıyorsa hukuka aykırılık ortadan kalkar. Örneğin gerçeğe uygun, güncel ve kamuyu ilgilendiren bir konuda ölçülü bir dille yapılan haber, basın özgürlüğü kapsamında hukuka uygun sayılabilir.
Açılabilecek davalar
- Önleme davası: Saldırı tehlikesinin önlenmesi,
- Durdurma davası: Sürmekte olan saldırıya son verilmesi,
- Tespit davası: Sona ermiş olsa bile etkileri süren saldırının hukuka aykırılığının tespiti,
- Düzeltme ve kararın üçüncü kişilere bildirilmesi veya yayımlanması talebi,
- Maddi ve manevi tazminat ile hukuka aykırı saldırıdan elde edilen kazancın devri talebi.
Nasıl dava açılır?
Kişiliğin korunmasına ilişkin davalar, davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Manevi tazminat miktarını hâkim; ihlalin ağırlığı, yayılma alanı, tarafların sosyal ve ekonomik durumu gibi ölçütlere göre belirler. Hâkim, para yerine veya paraya ek olarak saldırıyı kınayan bir karar verip yayımlanmasına da hükmedebilir.
Uygulamada dikkat edilecekler
- İnternetteki ihlallerde içeriğin ekran görüntüsünü, bağlantı adresini ve tarihini kayıt altına alın; içerik kısa sürede silinebilir.
- İnternet yayınlarına karşı içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi için özel kanuni yollar da bulunmaktadır; bu alandaki düzenlemeler değişebildiğinden güncel durumu kontrol edin.
- Tazminat talepleri haksız fiil zamanaşımına tabidir.
İlgili kavramlar
- Manevi tazminat
- Haksız fiil
- Hakaret
- Kişisel verilerin korunması
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 23-26
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 58
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 125
- 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.