Kira artış sınırı, konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaların, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerli olmasıdır. Amaç, kiracıyı ölçüsüz artışlara karşı korumaktır.
Dayanak
Kural, Türk Borçlar Kanunu'nun kira bedelinin belirlenmesine ilişkin hükmünde düzenlenmiştir ve bir yıldan uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır.
Kapsamı
- Sözleşmedeki artış şartı bu oranı aşıyorsa, aşan kısım geçersizdir; artış en fazla TÜFE oranında yapılabilir.
- Taraflar artış konusunda anlaşmamışsa kira bedeli, bu oranı geçmemek koşuluyla, kiralananın durumu dikkate alınarak hâkim tarafından hakkaniyete göre belirlenir.
- Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde ve sonraki her beş yılın sonunda yeni kira yılının bedeli hâkim tarafından; TÜFE değişimi, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri dikkate alınarak hakkaniyete göre belirlenir. Bu durumda TÜFE sınırı tek ölçüt değildir.
- Sözleşmede artış hükmü yoksa kiraya veren tek taraflı artış yapamaz; ya kiracıyla anlaşmalı ya da kira tespit davası açmalıdır.
Oran nasıl bulunur?
Esas alınan oran, Türkiye İstatistik Kurumu'nun her ay açıkladığı TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır. Kanun hangi ayın oranının esas alınacağını ayrıca belirtmez; uygulamada yeni kira döneminin başladığı tarihten önce açıklanan en güncel on iki aylık ortalama oran dikkate alınır. Oran her ay değiştiğinden güncel değeri resmî duyurulardan kontrol etmeniz gerekir.
Geçici düzenlemeler hakkında not
2022-2024 döneminde konut kiralarına özgü olarak getirilen geçici yüzde 25 artış sınırı, öngörülen uygulama süresinin dolmasıyla sona ermiştir. Kanun koyucu zaman zaman benzer geçici düzenlemeler yapabildiğinden, artış yapmadan önce yürürlükteki mevzuatın kontrol edilmesi önerilir.
İlgili kavramlar
- Kira tespit davası
- Konut ve çatılı işyeri kirası
- Belirli ve belirsiz süreli kira sözleşmesi
- Kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 344
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.