Edinilmiş mallara katılma rejimi nedir?

Edinilmiş mallara katılma rejimi, eşler aksini kararlaştırmadıkça evlilik boyunca uygulanan yasal mal rejimidir. Bu rejimde her eş kendi malvarlığını yönetir ve kendi adına tasarruf eder; mal rejimi sona erdiğinde ise evlilik süresince edinilen malların değerine diğer eş de katılır.

Dayanak

Türk Medeni Kanunu m. 202'ye göre eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığı rejimlerinden birini seçebilir. Rejimin ayrıntıları m. 218-241 arasında düzenlenmiştir.

Mal grupları

Edinilmiş mallar

Eşin mal rejimi süresince karşılığını vererek edindiği mallardır: çalışma karşılığı edinimler, sosyal güvenlik ve sosyal yardım kuruluşlarının ödemeleri, çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar, kişisel malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler.

Kişisel mallar

Yalnızca eşin kişisel kullanımına yarayan eşya, mal rejiminin başlangıcında eşe ait olan veya sonradan miras ya da bağış gibi karşılıksız yollarla edinilen mallar, manevi tazminat alacakları ve bunların yerine geçen değerlerdir.

Tasfiye

Mal rejimi; boşanma, evliliğin iptali veya mal ayrılığına geçilmesi hâlinde dava tarihinden geçerli olarak, ölüm veya başka bir rejime geçilmesi hâlinde ise bu olayın gerçekleştiği tarihte sona erer. Tasfiyede her eşin edinilmiş mallarından bu mallara ilişkin borçlar düşülerek “artık değer” bulunur; her eş diğerinin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir. Ayrıca diğer eşin malına yapılan katkı için değer artış payı istenebilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılır.
• Hangi eşe ait olduğu ispat edilemeyen mallar, eşlerin paylı mülkiyetinde kabul edilir.
• Yasal rejim 1 Ocak 2002'den itibaren uygulanır; bu tarihten önceki evlilik dönemi için mal ayrılığı esasları geçerlidir. Bu nedenle uzun süreli evliliklerde tasfiye dönemlere ayrılarak yapılır.

İlgili kavramlar

• Katılma alacağı
• Değer artış payı
• Aile konutu şerhi
• Ziynet eşyası

Kaynaklar

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 202, 218-241
2. 4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun, m. 10