Destekten yoksun kalma tazminatı, haksız bir fiil sonucu ölen kişinin, sağlığında geçimini kısmen veya tamamen sağladığı ya da ileride sağlayacak olduğu kişilerin, bu desteği kaybetmeleri nedeniyle uğradıkları maddi zararın tazminidir. Trafik kazaları, iş kazaları ve tıbbi hatalar sonucu meydana gelen ölümlerde en sık karşılaşılan tazminat türlerinden biridir.
Dayanak
Türk Borçlar Kanunu, ölüm hâlinde istenebilecek zararlar arasında ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin kayıplarını açıkça saymıştır.
Şartları
- Desteğin, sorumluluğu gerektiren bir olay sonucu ölmesi,
- Ölen ile talep eden arasında destek ilişkisinin bulunması: Ölenin, talep edenin geçimine fiilen ve düzenli olarak katkı sağlaması ya da olayların olağan akışına göre ileride katkı sağlayacak olması,
- Bu desteğin kaybı nedeniyle maddi bir zararın doğması.
Destek ilişkisi akrabalığa değil, fiilî duruma bağlıdır. Uygulamada en çok eş, çocuklar ve anne-baba bu tazminatı talep eder; destek ilişkisi ispatlanırsa kardeşler veya başka kişiler de talepte bulunabilir.
Nasıl hesaplanır?
Tazminat genellikle aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından hesaplanır. Hesapta ölenin geliri, yaşı ve muhtemel çalışma süresi, destek alanların yaşları ve destek süreleri, gelirin destekler arasında nasıl paylaştırılacağı ve ölenin kusur oranı dikkate alınır. Ölen kişi olayda kusurluysa, tazminattan kusuru oranında indirim yapılır. Sosyal Güvenlik Kurumunun bağladığı gelirlerin hesapta nasıl dikkate alınacağı ise gelirin türüne ve rücuya tabi olup olmadığına göre değişir. 31 Temmuz 2026’dan sonra meydana gelen olaylarda, desteğin kazancının bilindiği döneme ilişkin tazminata olay tarihinden, bilinemediği döneme ilişkin tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işler; tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemeler de ödeme tarihine göre belirlenen tazminattan oransal olarak mahsup edilir.
Kime karşı istenir?
Talep, ölüme sebep olan kişiye ve onunla birlikte sorumlu olanlara (örneğin araç işleteni veya işveren) yöneltilir. Trafik kazalarında zorunlu trafik sigortası şirketinden de poliçe limitleri dâhilinde istenebilir; bunun için önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir.
Süre
Haksız fiil zamanaşımı uygulanır: Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde olaydan itibaren on yıl. Fiil suç oluşturuyor ve ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre geçerlidir.
İlgili kavramlar
- Maddi tazminat
- Manevi tazminat
- Zorunlu trafik sigortası
- Sigorta şirketine başvuru şartı
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 53, 55, 72
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m. 97
- 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.