Denkleştirme, yasal mirasçılardan birinin, mirasbırakan hayattayken ondan miras payına mahsuben aldığı karşılıksız kazandırmaların mirasın paylaşılması sırasında hesaba katılmasıdır. Eski hukuktaki adıyla “iade” olarak da bilinir. Amacı, mirasbırakanın sağlığında bazı mirasçılarına yaptığı yardımlar nedeniyle mirasçılar arasındaki eşitliğin bozulmasını önlemektir.
Dayanak
Denkleştirme Türk Medeni Kanunu m. 669 ve devamında düzenlenmiştir.
Hangi kazandırmalar denkleştirmeye tabidir?
- Yasal mirasçılara miras payına mahsuben yapılan kazandırmalar,
- Mirasbırakan tarafından altsoyuna çeyiz, kuruluş sermayesi, malvarlığı devri veya borçtan kurtarma gibi amaçlarla yapılan karşılıksız kazandırmalar. Bunlar, mirasbırakan aksini açıkça belirtmedikçe denkleştirmeye tabidir.
Denkleştirmeye tabi olmayanlar
- Olağan hediyeler,
- Mirasbırakanın denkleştirmeden açıkça muaf tuttuğu kazandırmalar,
- Çocukların eğitim ve öğretimi için yapılan ve olağan ölçüyü aşmayan giderler.
Nasıl yapılır?
Denkleştirme, kazandırma konusunun aynen terekeye geri verilmesiyle ya da değerinin mirasçının payından düşülmesiyle yapılır. Kazandırmanın değeri, denkleştirmenin yapıldığı andaki değeri esas alınarak hesaplanır.
Uygulamada dikkat edilecekler
Kazandırmanın değeri mirasçının payını aşıyorsa, aşan kısmın geri verilip verilmeyeceği mirasbırakanın o mirasçıyı kayırma iradesine göre belirlenir; her durumda diğer mirasçıların tenkis hakları saklıdır. Denkleştirmeyi ispat etmek için bağış belgeleri, tapu kayıtları ve banka dekontları önemlidir. Denkleştirme ile tenkis farklı kurumlardır: denkleştirme mirasçılar arasındaki eşitliği, tenkis ise saklı payı korur.
Örnek
İki çocuğu bulunan mirasbırakan, sağlığında çocuklarından birine iş kurması için sermaye vermişse, mirasın paylaşılmasında bu sermayenin değeri o çocuğun payından düşülür; böylece iki çocuk arasında eşitlik sağlanır.
İlgili kavramlar
- Paylaşma sözleşmesi
- Miras ortaklığı (elbirliği)
- Tenkis davası
- Saklı pay
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 669 vd.
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.