Neden bono sayılmayabilir: Türk Ticaret Kanunu'na göre bononun zorunlu unsurlarından biri, belirli bir bedelin kayıtsız şartsız ödenmesi vaadidir. Bu bedelden kastedilen paradır. Altın ise para değil, misli bir maldır. Bu nedenle ağırlıklı görüş, bedel yerine altın miktarı yazılan senetlerin kambiyo senedi niteliği taşımadığı yönündedir. Bu senede dayanarak kambiyo yoluyla takip yaparsanız, borçlu icra mahkemesine başvurarak takibi iptal ettirebilir.
Tahsil yolları:
- Genel haciz yoluyla ilamsız takip: İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesine göre takip talebinde alacağın Türk parası karşılığı gösterilir. Bu nedenle altının takip tarihindeki değerini TL olarak yazarsınız.
- Borçlu ödeme emrine 7 gün içinde itiraz ederse takip durur. Senetteki imzayı inkâr etmemişse, belge kanunun 68. maddesindeki imzası ikrar edilmiş borç ikrarı niteliğini kazanır ve icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilirsiniz. Ancak altının TL karşılığı tartışma yaratırsa, icra mahkemesi bu konuyu genel mahkemeye bırakabilir.
- İmzayı inkâr ederse, genel mahkemede itirazın iptali davası açmanız gerekir.
- Doğrudan alacak davası da açabilirsiniz; bu davada altının aynen iadesini, bu mümkün olmazsa değerinin ödenmesini talep edebilirsiniz.
Dikkat edilecek noktalar:
- Borç olarak TL verdiyseniz ve altın yalnızca değer korumak için yazıldıysa, borçlu borcun aslının TL olduğunu ileri sürebilir. Bu yüzden ödünç verdiğiniz paranın dekontu ve altın olarak geri ödeme konusunda anlaştığınızı gösteren mesajlar önemlidir.
- Senet kambiyo senedi sayılmadığı için genel on yıllık zamanaşımı süresine tabi olur.
- Senedin aslını güvenli bir yerde saklayın; takipte asıl ya da onaylı örneği icra dairesine verilir.
Emsal: Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 21.09.2021 tarihli, 2021/3333 E., 2021/7750 K. sayılı kararında, İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesi gereği "alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir" denilmiş ve bu eksiklik nedeniyle takibin iptali gerektiği belirtilmiştir. Altın alacağınız için takip başlatırken de TL karşılığını takip talebinde açıkça göstermeniz bu yüzden önemlidir.
Vade geldiğinde önce borçluya yazılı bir ödeme ihtarı göndermenizi, ödeme olmazsa bir avukatla takip yolunu belirlemenizi öneririm.
İcra, ceza, kira, aile, ticaret ve bilişim hukuku alanlarında soru-cevap içerikleri hazırlayan doğrulanmış hukukçu profilidir.