Belirli süreli iş sözleşmesi nedir?

Belirli süreli iş sözleşmesi, belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması ya da belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesidir. Bir süreye bağlı olmayan iş ilişkisi ise belirsiz süreli sayılır; Türk iş hukukunda asıl olan belirsiz süreli sözleşmedir.

Dayanak

Belirli süreli iş sözleşmesi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 11 ve 12. maddelerinde düzenlenmiştir.

Şartları

• Objektif koşul: Proje işleri, sezonluk işler, izindeki bir işçinin yerine geçici çalışma gibi sürenin belirlenmesini haklı kılan bir durum bulunmalıdır.
• Yazılı şekil: Sözleşme yazılı yapılmalıdır.
• Zincirleme yasağı: Esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste belirli süreli sözleşme yapılamaz; aksi halde sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

Farklı işlem yasağı

Belirli süreli sözleşmeyle çalışan işçi, haklı bir neden olmadıkça yalnız sözleşmesinin süreli olması nedeniyle belirsiz süreli çalışan emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz. Paraya ilişkin bölünebilir menfaatler çalışılan süreyle orantılı verilir.

Sona ermesi

• Sözleşme, sürenin dolmasıyla kendiliğinden sona erer; bildirim süresi gerekmez ve ihbar tazminatı doğmaz.
• İş güvencesi hükümleri belirsiz süreli sözleşmeler için öngörüldüğünden, belirli süreli sözleşmeyle çalışan işçi kural olarak işe iade davası açamaz.
• Sözleşmenin süresinden önce haklı bir sebep olmadan feshedilmesi halinde işçi, sözleşme süresine uyulsaydı kazanacağı miktarı tazminat olarak isteyebilir. Bu tutardan işçinin tasarruf ettiği ve başka işten kazandığı veya bilerek kazanmaktan kaçındığı gelir indirilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

Sözleşmede süre belirtilmiş olması tek başına yeterli değildir; objektif bir neden yoksa veya sözleşme sürekli yenileniyorsa, ilişkinin belirsiz süreli sayılması gündeme gelebilir. Bu durumda işçi, iş güvencesi ve ihbar tazminatı gibi belirsiz süreli sözleşmeye bağlı haklardan yararlanabilir.

İlgili kavramlar

• Deneme süresi
• İşe iade davası
• İhbar tazminatı
• Eşit davranma ilkesi

Kaynaklar

1. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 11
2. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 12
3. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 18
4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 438