İş K. m. 35 uyarınca işçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez. Benzer şekilde İİK m. 83 gereğince, maaş ve ücretlerin haczedilecek miktarı dörtte birden az olamazken, birden fazla haciz bulunması durumunda bunlar sıraya konur ve sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez. İşverenler, İİK m. 355 uyarınca icra dairelerinden gelen haciz bildirimlerini bir hafta içinde cevaplamak, borçlunun maaş durumunu bildirmek ve gelen hacizleri geliş tarihine göre sıraya koyarak kesintiyi icra dairesine göndermekle yükümlüdür. Bu nedenle işvereninizin aynı anda birden fazla dosya için toplamda 1/4 oranını aşacak şekilde kesinti yapması veya sıradaki dosyayı beklemeden diğer dosyaya ödeme göndermesi hukuka aykırıdır.
Konuyla ilgili olarak Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/1292, K. 2022/7584, T. 21.06.2022 tarihli kararında; maaştan yapılan haciz kesintisinin borçlunun aylık maaşına oranlanarak yasal sınır olan dörtte bir oranının aşılıp aşılmadığının denetlenmesi gerektiğini, bu oranın aşıldığının tespiti halinde haczin maaşın dörtte biriyle sınırlandırılması gerektiğini belirtmiştir.
Maaşınızdan yasal orandan fazla kesinti yapılıyorsa veya sırada beklemesi gereken dosyalar için aynı anda mükerrer kesinti uygulanıyorsa şu pratik adımları izleyebilirsiniz:
- Öncelikle iş yerinizin insan kaynakları veya muhasebe birimine başvurarak maaş bordronuzu inceleyin ve hangi dosyalara ne oranda kesinti yapıldığını netleştirin.
- Hata işverenin birden fazla haczi aynı anda kesmesinden kaynaklanıyorsa, işverene yazılı bir dilekçe vererek İİK m. 83 uyarınca hacizlerin sıraya konulmasını ve kesintinin 1/4 oranıyla sınırlandırılmasını talep edin.
- Kesinti doğrudan icra dairesinin yazısından kaynaklanıyorsa veya işveren işlemi düzeltmiyorsa, maaş bordronuz ve icra tebligatları ile birlikte ilgili icra müdürlüğüne başvurarak fazla kesintinin durdurulmasını ve iadesini isteyebilir; sonuç alınamazsa İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde şikayet yoluna gidebilirsiniz.
Nafaka borcunun bulunup bulunmadığı veya borçlunun icra dosyasına kesinti oranının artırılması yönünde daha önce muvafakat verip vermediği gibi somut olayın belgelerine göre ulaşılacak hukuki sonuç değişebilir.