Ceza boyutu: Türk Ceza Kanunu'nun 272. maddesinin ikinci fıkrasına göre mahkeme huzurunda gerçeğe aykırı tanıklık yapan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. 274. maddeye göre hüküm verilmeden önce gerçeği söyleyen tanığa ceza verilmez; bu, yalan söyleyen tanıkların geri adım atması için kanunun açtığı bir kapıdır ve soruşturma başladığında çoğu tanık bu yolu seçer. Tanığı yalan söylemeye ikna eden kişi azmettiren olarak aynı cezayla sorumludur; bu kişi avukatsa Avukatlık Kanunu'ndaki özen ve dürüstlük yükümlülüğünü de ihlal etmiş olur ve baro disiplin kurulu tarafından cezalandırılabilir.
Hukuk davasında: Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 255. maddesine göre tanığın davada yararı bulunması gibi tanıklığının doğruluğu konusunda kuşku uyandıran sebepleri iddia ve ispat edebilirsiniz. 264. maddeye göre hâkim, tanığın yalan söylediğine dair yeterli delil veya emare elde ederse tutanak düzenleyip derhâl Cumhuriyet başsavcılığına gönderir. Bu nedenle tanık beyanlarındaki çelişkileri, kendi tanıklarınızın anlatımıyla karşılaştırarak yazılı olarak mahkemeye sunmanız ve 264. madde uyarınca bildirim yapılmasını istemeniz gerekir.
Ne yapmalısınız:
- Yalan söylemeyi reddeden dördüncü tanık kilit kişidir. Hukuk davasında ikinci tanık listesi verilemediği için onu sonradan tanık gösteremeyebilirsiniz; ancak savcılığa vereceği ifade ceza dosyasından hukuk dosyasına delil olarak girebilir. Avukatınızla bu kişinin beyanını dosyaya nasıl taşıyacağınızı planlayın.
- Duruşma tutanaklarını, çelişen beyanları ve dördüncü tanığın anlatımını ekleyerek yalan tanıklık ve azmettirme için suç duyurusunda bulunun; avukat hakkında baroya da şikâyet edin.
- Hukuk mahkemesinden, ceza soruşturmasının sonucunun beklenmesini talep edebilirsiniz; mahkeme bunu takdir eder.
- Ehliyetsizlik davalarında asıl belirleyici delil tanık değil, tıbbi kayıtlardır. Satış tarihine yakın hastane kayıtlarını, reçeteleri ve raporları toplayın; mahkemenin Adli Tıp Kurumu'ndan rapor almasını isteyin. Tanık beyanları bu raporu destekleyici niteliktedir.
Yalan tanıklık iddiası ciddi bir suçlamadır; bunu yazılı ve belgeli yürütmek hem dosyanızı güçlendirir hem de sizi iftira iddiasından korur.