Hukuki dayanak: Eşiniz araç satıcılığını meslek edinmediği için bu satış tüketici ilişkisi değildir; Türk Borçlar Kanunu'nun satış hükümleri uygulanır. Kanunun 219. maddesine göre satıcı, bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmamasından ve aracın kullanım amacı bakımından değerini önemli ölçüde azaltan ayıplardan sorumludur; ayıbı bilmese bile sorumluluk vardır. Ancak 222. maddeye göre satıcı, sözleşme sırasında alıcı tarafından bilinen ayıplardan ve alıcının yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan sorumlu değildir. 223. madde ise alıcıya aracı teslim alır almaz gözden geçirme ve ayıbı uygun süre içinde bildirme yükü yükler; gizli ayıp sonradan ortaya çıkarsa hemen bildirilmelidir, aksi hâlde araç o hâliyle kabul edilmiş sayılır. Satıcı ayıbı bilerek gizlemişse (221 ve 225. maddeler) bu korumalardan yararlanamaz; bu yüzden eşinizin motor arızasını bilmediği ve ilan ya da yazışmalarda yanlış bilgi vermediği önemlidir.
İspat nasıl işler: Alıcı, arızanın teslim tarihinde mevcut olduğunu, olağan incelemeyle anlaşılamayacağını ve bunu zamanında bildirdiğini ispat etmelidir. Aracı ekspertize sokup ustaya götürdükten ve birkaç gün kullandıktan sonra çıkan sorun, teslim sonrası kullanımdan da kaynaklanmış olabilir; mahkeme bunu bilirkişi aracılığıyla araştırır. Dava zamanaşımı teslimden itibaren iki yıldır (231. madde).
Emsal: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21.12.2021 tarihli, 2018/436 E., 2021/1717 K. sayılı ikinci el araç satışına ilişkin kararında açık ve gizli ayıp şöyle ayrılmıştır: "Açık ayıplar, ilk bakışta görülebilen veya basit bir muayene ile anlaşılabilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıplar, ilk bakışta fark edilemeyen, sonradan yapılacak detaylı bir muayene ile anlaşılan ayıplardır." Kararda alıcının gizli ayıbı ortaya çıkar çıkmaz satıcıya bildirmesi gerektiği de vurgulanmıştır. Sizin durumunuzda da belirleyici soru, conta arızasının basit bir incelemeyle anlaşılıp anlaşılamayacağıdır.
Ne yapmalısınız:
- Para ödemeyin, sözlü taahhütte bulunmayın. Alıcıya yazılı olarak aracın yaşı ve kilometresi belli, görülerek ve ekspertiz yaptırılarak satın alındığını, teslimde bildirilen bir ayıp olmadığını bildirin.
- Satış ilanını, mesajları, noter satış sözleşmesini, varsa alıcının yaptırdığı ekspertiz raporunu ve kendi yaptığınız masraf faturalarını saklayın.
- Ekspertiz raporunda motorla ilgili uyarı varsa bu sizin lehinizedir: ayıp alıcı tarafından biliniyor demektir.
- Dava açılırsa cevap dilekçesinde 222 ve 223. maddelere dayanın ve bilirkişi incelemesi isteyin; bilirkişi arızanın yaşa bağlı yıpranma mı, teslim öncesi gizli ayıp mı olduğunu değerlendirir.
Karşı taraf dava yerine önce arabuluculuk teklif ederse katılmak zorunlu değildir, ancak makul ve küçük bir tutarla uzlaşma masrafsız bir çıkış olabilir; bu karar dosyadaki delillere göre verilmelidir.