Hukuki dayanak: Türk Medeni Kanunu'nun 285. maddesine göre evlilik devam ederken ya da evliliğin sona ermesinden başlayarak üç yüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. 7531 sayılı Kanun'la değişen 286. maddeye göre koca, ana veya çocuk soybağının reddi davası açabilir. 289. maddeye göre anne bu davayı doğumdan başlayarak bir yıl içinde açmalıdır; gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihten işlemeye başlar. Çocuk ayrı yaşama döneminde ana rahmine düşmüşse 288. madde gereğince davacının ayrıca kanıt getirmesi gerekmez; yine de mahkeme genellikle DNA incelemesi yaptırır.
Süre kaçtıysa: Annenin süresi geçmiş olsa bile çocuğun dava hakkı devam eder. 291. maddeye göre ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl içinde davayı açar. Eski eşiniz de doğumu ve baba olmadığını öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde dava açabilir.
Davadan sonra: Soybağının reddi kararı kesinleşince çocuğun eski eşinizle soybağı ortadan kalkar. Gerçek baba, nüfus müdürlüğüne veya mahkemeye yazılı başvuruyla ya da noterde resmi senetle çocuğu tanıyabilir (TMK m. 295); kanun, başka bir erkekle soybağı bulunan çocuğun bu bağ kaldırılmadan tanınamayacağını açıkça öngörür. Baba tanımaktan vazgeçerse babalık davası açabilirsiniz.
Emsal: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 29.05.2024 tarihli, 2023/383 E., 2024/294 K. sayılı kararında, annenin babalık davası açma hakkının kural olarak doğumdan itibaren bir yılla sınırlı olduğu belirtilerek "Ancak çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu soybağı ilişkisinin kalktığı tarihten itibaren başlar." denilmiştir.
Ne yapmalısınız:
- Çocuğun doğum tarihine göre bir yıllık sürenin dolup dolmadığını hemen hesaplayın.
- Süre devam ediyorsa aile mahkemesinde soybağının reddi davasını açın.
- Süre dolmuşsa çocuğa kayyım atanması için başvurun.
Bu dava çocuğun nüfus, miras ve nafaka haklarını doğrudan etkiler; gerçek babanın tanıma işlemini dava kesinleşir kesinleşmez yapması, çocuğun haklarının boşta kalmaması için önemlidir.