Hukuki dayanak: Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasına göre evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması ya da birinin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır; hâkim tarafları bizzat dinler ve protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir. Aynı maddenin 2024'te değiştirilen dördüncü fıkrası ise şunu söyler: açılan bir boşanma davası reddedilir ve ret kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçtiği hâlde ortak hayat yeniden kurulamazsa, evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemiyle boşanmaya karar verilir. Yani bir yıl, reddedilen davadan sonra tek taraflı boşanmayı kolaylaştıran bir sebep; dava açmayı yasaklayan bir süre değildir. Sizin davanız reddedilmedi, siz vazgeçtiniz; bu fıkra sizinle ilgili bile değildir.
Vazgeçmenin tek etkisi: Mahkemeye verdiğiniz dilekçe "feragat" niteliğindeyse Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 311. maddesine göre kesin hüküm gibi sonuç doğurur; bu, feragatten önceki olaylara dayanarak çekişmeli boşanma açamayacağınız anlamına gelir. Anlaşmalı boşanmada ise olaylar araştırılmaz, iki tarafın ortak iradesi yeterlidir; dolayısıyla feragat bile yeni bir anlaşmalı davaya engel olmaz. Dosya duruşmaya katılmadığınız için işlemden kaldırılıp açılmamış sayıldıysa hiçbir etkisi kalmaz.
Emsal: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 23.01.2023 tarihli, 2022/9646 E., 2023/327 K. sayılı kararında, eşlerin önceki boşanma davasından feragat edip barıştıkları olayda, feragat öncesi olaylara dayanılamayacağı ancak feragat sonrası olaylara dayanan yeni davanın görülebileceği kabul edilmiştir. Yani feragat yeni davayı yasaklamaz, yalnızca dayanak olayları sınırlar.
Ne yapmalısınız:
- Nafaka, varsa çocukların velayeti ve kişisel ilişki, tazminat, ev eşyası ve mal paylaşımı konularını içeren yeni bir protokol hazırlayıp ikiniz de imzalayın.
- Birlikte ya da biriniz dava açıp diğeriniz kabul ederek bulunduğunuz yer aile mahkemesine başvurun; harç ve gider avansını yatırın.
- Duruşmaya ikiniz de bizzat katılın; hâkim sizi dinlemeden karar veremez.
- Önceki dosyanın esas numarasını dilekçede belirtin ki mahkeme "derdest dava" sorusunu baştan çözsün.
Bu şekilde başvurulduğunda anlaşmalı boşanma çoğu mahkemede tek duruşmada sonuçlanır.