Sürekli iş göremezlik tazminatı, bir kaza veya haksız fiil sonucu bedensel bütünlüğü zarar gören kişinin, iyileşme süreci tamamlandıktan sonra da devam eden kalıcı çalışma gücü kaybının (uygulamadaki adıyla “işgücü kaybı” veya “maluliyet”) para ile karşılanmasıdır. Trafik ve iş kazalarında en önemli tazminat kalemlerinden biridir.
Dayanak
Türk Borçlar Kanunu, bedensel zarar hâlinde çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıpların tazmin edileceğini öngörür.
Maluliyet oranının belirlenmesi
Çalışma gücü kaybı oranı, yetkili hastanelerin sağlık kurulları veya Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen raporla belirlenir. Hangi yönetmeliğin ve cetvelin uygulanacağı, olayın türüne (trafik kazası, iş kazası vb.) ve olay tarihine göre değişebilir. Bu konuda mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değiştiğinden güncel durum mutlaka kontrol edilmelidir.
Nasıl hesaplanır?
Hesaplama, aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından yapılır. Başlıca ölçütler şunlardır:
- Zarar görenin olay tarihindeki yaşı ve geliri,
- Maluliyet oranı,
- Muhtemel çalışma süresi ve bakiye ömrü,
- Zarar görenin olaydaki kusur oranı.
Uygulamada düzenli geliri olmayan kişiler (ev hanımı, öğrenci, emekli gibi) için de tazminat hesaplanır. Bu kişilerin aynı işi yapabilmek için daha fazla güç harcamak zorunda kalacağı (efor kaybı) kabul edilir ve hesapta genellikle asgari ücret esas alınır.
31 Temmuz 2026’dan sonra meydana gelen olaylarda, zarar görenin kazancının bilindiği döneme ilişkin tazminata olay tarihinden, bilinemediği döneme ilişkin tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işler; tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemeler de ödeme tarihine göre belirlenen tazminattan oransal olarak mahsup edilir.
Kimden istenir?
Tazminat, zarara sebep olan kişi ve onunla birlikte sorumlu olanlardan istenir. Trafik kazalarında zorunlu trafik sigortası şirketi poliçedeki sakatlık teminatı limitine kadar sorumludur; sigorta şirketine dava açmadan önce yazılı başvuru yapılması zorunludur.
Uygulamada dikkat edilecekler
- Maluliyet raporunun tedavi ve iyileşme süreci tamamlandıktan sonra alınması önemlidir.
- Rapordaki orana itiraz etmek isterseniz, bilirkişi raporlarına itiraz için kanunda öngörülen iki haftalık süreyi kaçırmayın.
- İyileşme dönemindeki çalışamama kaybı, geçici iş göremezlik tazminatı olarak ayrıca istenir.
İlgili kavramlar
- Geçici iş göremezlik tazminatı
- Bakıcı gideri
- Maddi tazminat
- Kusur raporu
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 54, 55
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m. 97
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 281
- 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.