Sermaye taahhüdü nedir?

Sermaye taahhüdü, bir şirket ortağının, şirketin kuruluşunda veya sermaye artırımında, şirkete sermaye olarak belirli bir nakit tutarı ya da ayni bir değeri getirmeyi üstlenmesidir. Sermaye şirketlerinde ortağın temel borcu budur; ortak, taahhüt ettiği sermayeyi ödediği ölçüde şirkete karşı borcundan kurtulur.

Dayanak

Sermaye taahhüdü, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) anonim ve limited şirketlere ilişkin hükümlerinde düzenlenmiştir.

Türleri

• Nakdi sermaye: Para olarak taahhüt edilen sermayedir.
• Ayni sermaye: Üzerinde sınırlı ayni hak, haciz veya tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devredilebilen malvarlığı unsurlarıdır; taşınmaz, taşıt, fikrî mülkiyet hakları gibi. Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olarak konulamaz. Ayni sermayenin değeri, mahkemece atanan bilirkişi tarafından belirlenir.

Ödeme zamanı

Anonim şirkette nakden taahhüt edilen payların itibari değerinin en az dörtte biri tescilden önce, kalanı ise şirketin tescilini izleyen yirmi dört ay içinde ödenir. Limited şirkette ise nakdi esas sermaye paylarının bedelleri, kural olarak şirketin tescilini izleyen yirmi dört ay içinde ödenmelidir. Esas sözleşmede daha kısa süreler öngörülebilir.

Sonuçları

Sermaye borcunu zamanında ödemeyen ortak temerrüde düşer ve temerrüt faizi ödemekle yükümlü olur. Anonim şirkette, süre verilmesine rağmen ödeme yapmayan pay sahibinin payları üzerindeki hakları düşürülebilir (ıskat). Şirket iflas ederse ödenmemiş sermaye borçları iflas idaresi tarafından ortaklardan istenebilir. Limited şirkette ortak, ayrıca şirketten tahsil edilemeyen kamu alacaklarından sermaye payı oranında sorumlu tutulabilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Kuruluş belgelerinde “sermaye ödenmiştir” beyanı ile gerçek durumun örtüşmesine dikkat edin.
• Ödenmemiş sermaye, şirket zor duruma düştüğünde ortak olarak size yöneltilebilecek en önemli taleplerden biridir.
• Asgari sermaye tutarları değişebildiğinden güncel düzenlemeyi kontrol edin.

İlgili kavramlar

• Anonim şirket
• Limited şirket
• Ayni sermaye
• Iskat
• Ticaret sicili

Kaynaklar

1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 342-344
2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 482 (ıskat)
3. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 585
4. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, m. 35