Sahte hesap ve kimliğe bürünme nedir?

Sahte hesap ve kimliğe bürünme, bir kişinin adı, fotoğrafı, kimlik veya iletişim bilgileri kullanılarak, o kişiymiş gibi sosyal medya ya da mesajlaşma hesabı açılması ve bu hesabın kullanılmasıdır. Bu hesaplar çoğunlukla kişiyi küçük düşürmek, çevresinden para istemek, başkalarını aldatmak veya kişiye zarar verecek paylaşımlar yapmak amacıyla açılır.

Dayanak

Türk Ceza Kanunu’nda “sahte hesap açma” adıyla tek bir suç tanımı bulunmamaktadır. Fiil, somut olayın özelliğine göre 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’ndaki farklı suçları oluşturabilir. Hukuki koruma ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’ndaki kişilik ve isim hakkına ilişkin hükümlere dayanır.

Oluşabilecek suçlar

• Kişisel verilere ilişkin suçlar: Başkasının fotoğrafının ve kimlik bilgilerinin izinsiz kaydedilmesi veya yayılması.
• Hakaret: Sahte hesaptan kişiyi küçük düşüren paylaşımlar yapılması.
• Özel hayatın gizliliğini ihlal: Kişinin özel görüntülerinin bu hesaptan paylaşılması.
• Nitelikli dolandırıcılık: Kişinin yakınlarından onun adına para istenmesi.
• Bilişim sistemine girme: Sahte hesap yerine kişinin gerçek hesabının ele geçirilmesi.

Hukuki koruma

Adı başkası tarafından kullanılarak zarara uğrayan kişi, bu kullanımın yasaklanmasını ve kusur varsa tazminat ödenmesini isteyebilir. Kişilik hakkına saldırı nedeniyle saldırının önlenmesi, durdurulması ve tespiti ile maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.

Nasıl başvurulur?

1. Hesabın kullanıcı adını, profil adresini (URL), paylaşımlarını ve mesajlarını ekran görüntüleriyle kaydedin.
2. Platformun kimliğe bürünme bildirim formunu kullanarak hesabın kapatılmasını isteyin; platformlar çoğunlukla kimlik doğrulaması ister.
3. Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunun; hesabın arkasındaki kişinin tespiti için platformdan bilgi istenmesi soruşturma makamlarının yetkisindedir.
4. Kendi hesaplarınızdan çevrenizi sahte hesap konusunda uyarın.

Uygulamada dikkat edilecekler

Yurt dışında yerleşik platformlardan kullanıcı bilgisi alınması zaman alabileceğinden delilleri mümkün olan en erken anda toplayın. Sahte hesabı ihbar ederken kendi kişisel verilerinizi gereğinden fazla paylaşmamaya dikkat edin.

İlgili kavramlar

• Kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi
• Sosyal medyada hakaret
• Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık
• İçeriğin yayından çıkarılması

Kaynaklar

1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 125, m. 134, m. 135, m. 136, m. 158, m. 243
2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 24-26
3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 58