Resmî defter tutulması nedir?

Resmî defter tutulması, mirası reddetme hakkı bulunan mirasçının istemiyle, sulh hukuk mahkemesince terekenin tüm mal, alacak ve borçlarının resmî bir deftere geçirilmesi ve alacaklılar ile borçluların ilanla çağrılması işlemidir. Mirasçıya, terekenin borca batık olup olmadığını öğrendikten sonra karar verme imkânı tanır ve borçlardan sorumluluğunu sınırlayabilir.

Dayanak

Resmî defter tutulması Türk Medeni Kanunu m. 619 ve devamında düzenlenmiştir.

Nasıl başvurulur?

• Mirası reddetme hakkına sahip her mirasçı başvurabilir.
• Başvuru, mirası reddetme süresine ilişkin hükümlere göre bir ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılır.
• Mirasçılardan birinin istemi üzerine tutulan defterden diğer mirasçılar da yararlanır.

Süreç

1. Sulh hâkimi, terekedeki malların ve hakların değerini de gösteren bir defter düzenletir.
2. Alacaklılar ve borçlular, bir ay arayla iki kez yapılan ilanla belirli bir süre içinde alacak ve borçlarını bildirmeye çağrılır; bu süre ikinci ilandan itibaren en az bir aydır.
3. Defter tamamlandıktan sonra her mirasçıdan, belirli süre içinde mirası reddetme, resmî deftere göre kabul, kayıtsız şartsız kabul veya resmî tasfiye isteme seçeneklerinden birini bildirmesi istenir.

Sonuçları

• Kendisine verilen süre içinde beyanda bulunmayan mirasçı, mirası resmî deftere göre kabul etmiş sayılır.
• Mirası resmî deftere göre kabul eden mirasçı, kural olarak yalnızca deftere yazılmış borçlardan sorumlu olur.
• Defter tutulması süresince mirasbırakanın borçları için icra takibi yapılamaz ve zamanaşımı işlemez; acele hâller dışında davalara da devam edilemez.

Uygulamada dikkat edilecekler

Resmî defter, terekenin durumu belirsiz olduğunda mirası reddetmek ile kabul etmek arasında güvenli bir yoldur. Ancak işlem masraflıdır ve zaman alır. Bir aylık başvuru süresini kaçırmamaya dikkat edin; süre geçtikten sonra yalnızca genel ret süresi içinde mirası reddetme imkânı kalır.

İlgili kavramlar

• Mirasın reddi
• Tereke tespiti
• Mirasın hükmen reddi
• Mirasçılık belgesi (veraset ilamı)

Kaynaklar

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 619 vd.