Mirasın hükmen reddi nedir?

Mirasın hükmen reddi, mirasbırakanın ölümü tarihinde borçlarını ödeyemeyecek durumda olduğunun (ödemeden aczinin) açıkça belli olması veya resmen tespit edilmiş bulunması hâlinde, mirasçıların ayrıca bir beyanda bulunmasına gerek kalmadan mirası reddetmiş sayılmasıdır. Mirasçıları borca batık terekenin borçlarından korur.

Dayanak

Türk Medeni Kanunu m. 605/2'ye göre ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise mirasçılar mirası reddetmiş sayılır.

Şartları

• Mirasbırakanın ölüm tarihindeki borçları malvarlığından fazla olmalıdır; yani tereke borca batık olmalıdır.
• Bu durum açıkça belli olmalı (örneğin hakkında çok sayıda sonuçsuz icra takibi bulunması ve haczedilebilir malının olmaması) veya resmen tespit edilmiş olmalıdır (örneğin aciz belgesi ya da iflas kararı).
• Mirasçı, terekeyi sahiplenme niteliğinde işlemler yapmamış olmalıdır.

Süre

Mirasın hükmen reddi için kanunda belirli bir süre öngörülmemiştir. Normal ret için öngörülen üç aylık süre burada uygulanmaz; mirasçı hükmen reddi her zaman ileri sürebilir.

Nasıl ileri sürülür?

• Mirasçı, mirasın hükmen reddedildiğinin tespiti için dava açabilir.
• Tereke borcu nedeniyle hakkında icra takibi başlatılan veya dava açılan mirasçı, hükmen reddi savunma olarak da ileri sürebilir.
• Terekenin borca batık olduğunu ispat yükü mirasçıdadır. Mahkeme genellikle bilirkişi aracılığıyla terekenin aktif ve pasifini karşılaştırır.

Uygulamada dikkat edilecekler

Mirasbırakanın mallarını satmak, terekeye ait alacakları tahsil edip kendi adına kullanmak veya tereke mallarını gizlemek gibi işlemler terekenin sahiplenildiği şeklinde değerlendirilebilir ve hükmen ret iddiasını sonuçsuz bırakabilir. Mirasbırakanın cenaze giderlerinin karşılanması gibi olağan ve zorunlu işlemler ise kural olarak sahiplenme sayılmaz.

İlgili kavramlar

• Mirasın reddi
• Resmî defter tutulması
• Tereke tespiti
• Mirasçılık belgesi (veraset ilamı)

Kaynaklar

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 605, 606, 610