İstirdat davası nedir?

İstirdat davası, icra takibi sırasında cebri icra baskısı altında, gerçekte borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda kalan kişinin, ödediği paranın kendisine geri verilmesi için açtığı davadır. İstirdat kelimesi geri alma anlamına gelir. Bu dava, borçlunun takibin kesinleşmesinden sonra da haklarını koruyabilmesini sağlar.

Dayanak

İstirdat davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun menfi tespit davasını da düzenleyen 72. maddesinde yer alır.

Şartları

• Hakkında bir icra takibi bulunmalıdır.
• Ödeme, takip sırasında ve cebri icra tehdidi altında yapılmış olmalıdır. Takipten önce veya icra baskısı olmadan kendi isteğiyle yapılan ödemeler için genel hükümlere, özellikle sebepsiz zenginleşme kurallarına başvurulur.
• Ödeyen kişi gerçekte borçlu olmamalıdır veya ödediği miktarda borcu bulunmamalıdır.
• Dava kanunda öngörülen süre içinde açılmalıdır.

Süre

İstirdat davası, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; geçirilmesi hâlinde dava hakkı kaybedilir.

Menfi tespit davası ile ilişkisi

Borçlu, menfi tespit davası devam ederken borcu ödemek zorunda kalırsa ayrıca yeni bir dava açmasına gerek yoktur; menfi tespit davası kendiliğinden istirdat davası olarak devam eder. Menfi tespit davası ödemeden önce, istirdat davası ise ödemeden sonra açılır.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Dava, genel yetkili mahkemede veya icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinde açılabilir.
• Ödemenin icra dosyasına veya icra baskısı altında yapıldığını gösteren dekont ve belgeleri saklayın.
• İlama dayalı takiplerde ilam sonradan bozulursa, ödenenlerin iadesi İcra ve İflas Kanunu'nun ilamın bozulmasına ilişkin ayrı hükmüne göre istenir.
• Ticari uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabuluculuk şartının bulunup bulunmadığını kontrol edin.

İlgili kavramlar

• Menfi tespit davası
• Sebepsiz zenginleşme
• Takibin kesinleşmesi
• İtirazın iptali davası

Kaynaklar

1. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 40, 72
2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 77-82