İflas nedir?

İflas, borçlarını ödeyemeyen borçlunun bütün malvarlığının, bütün alacaklıların alacaklarını karşılamak üzere toplu olarak paraya çevrildiği cebri icra yoludur. Haciz yolunda yalnız takip eden alacaklının alacağı kadar mal haczedilirken, iflasta borçlunun haczi mümkün tüm malları iflas masasını oluşturur ve alacaklılar kanuni sıraya göre paylaşır.

Dayanak

İflas, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda (İİK) düzenlenmiştir. Sermaye şirketlerinin borca batıklık hâlinde mahkemeye bildirim yükümlülüğü ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda yer alır.

Kimler iflasa tabidir?

İflas yoluyla takip ancak tacir sıfatını taşıyan veya tacirler hakkındaki hükümlere tabi bulunan kişilere karşı yapılabilir. Tacir olmayan borçlulara karşı iflas yoluyla takip yapılamaz; haciz veya rehnin paraya çevrilmesi yoluna başvurulur.

Türleri

• Takipli iflas: Alacaklı icra dairesinde iflas yoluyla takip başlatır. Adi iflas yolunda borçluya gönderilen iflas ödeme emrinde borçluya borcu ödemesi veya itiraz etmesi için yedi gün süre verilir. Ödeme veya itiraz olmazsa alacaklı ticaret mahkemesinden iflas kararı ister. Kambiyo senetlerine dayalı ayrı bir iflas yolu da vardır.
• Doğrudan (takipsiz) iflas: Borçlunun belirli bir yerleşim yerinin olmaması, kaçması, alacaklıları zarara sokacak hileli işlemler yapması veya ödemelerini durdurması gibi hâllerde alacaklı doğrudan iflas isteyebilir. Borçlu da kendi iflasını isteyebilir; borca batık sermaye şirketleri hakkında da iflas kararı verilebilir.

Sonuçları

• Borçlu, iflas masasına giren mallar üzerinde tasarruf yetkisini kaybeder.
• Borçlu aleyhine yapılan takipler kural olarak durur.
• Borçlunun vadesi gelmemiş borçları, taşınmaz rehniyle güvence altına alınanlar dışında, muaccel hâle gelir.
• İflas idaresi alacakları kaydeder, sıra cetvelini düzenler, malları satar ve satış bedelini kanuni sıraya göre dağıtır.
• Alacağını tam alamayan alacaklıya, kalan kısım için aciz vesikası verilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Alacaklıysanız iflas ilanında belirtilen süre içinde alacağınızı belgeleriyle iflas idaresine bildirin.
• Borçlu şirket yöneticisiyseniz, şirketin borca batık hâle gelmesi durumunda kanuni bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemenin kişisel sorumluluk doğurabileceğini unutmayın.

İlgili kavramlar

• Konkordato
• Tacir
• Aciz vesikası
• Sıra cetveli
• Kambiyo senedi

Kaynaklar

1. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 43
2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 155 vd. (adi iflas yolu)
3. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 177-179 (doğrudan iflas)
4. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 191, m. 193, m. 195, m. 206
5. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 376