İçeriğin yayından çıkarılması nedir?

İçeriğin yayından çıkarılması, hukuka aykırı bir internet içeriğinin, içerik sağlayıcı veya yer sağlayıcı tarafından barındırıldığı sunucudan ya da yayından kaldırılmasıdır. Erişimin engellenmesinde içerik yayında kalır ve yalnız Türkiye’den erişim önlenir; yayından çıkarmada ise içerik kaynağında kaldırılır. Bu nedenle kişilik hakkı ihlallerinde daha etkili bir çözümdür.

Dayanak

İçeriğin yayından çıkarılması, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da erişimin engellenmesiyle birlikte veya ondan ayrı bir tedbir olarak düzenlenmiştir. Kişilik haklarının korunmasına ilişkin genel dayanak ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’dur.

Nasıl başvurulur?

1. Doğrudan başvuru: İhlale uğrayan kişi önce içeriği yayınlayan içerik sağlayıcıya, ona ulaşılamıyorsa yer sağlayıcıya başvurarak içeriğin kaldırılmasını isteyebilir. Sosyal medya platformlarının şikâyet ve bildirim mekanizmaları da bu amaçla kullanılabilir.
2. Sosyal ağ sağlayıcıya başvuru: Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcılar, kişilik hakkı ve özel hayatın gizliliği ihlaline ilişkin başvurulara en geç kırk sekiz saat içinde cevap vermek, olumsuz cevabı gerekçelendirmek zorundadır; yurt dışı kaynaklı olanlar Türkiye’de temsilci de belirler. 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek değişiklikle bu cevap yükümlülüğü, konusuyla sınırlı olmaksızın kişilerin tüm başvurularını kapsayacaktır.
3. Yargı yolu: Kişi, Türk Medeni Kanunu’na dayanarak hukuk mahkemesinde saldırının önlenmesi, durdurulması ve tespiti davası açabilir; dava sırasında ihtiyati tedbir isteyebilir. 5651 sayılı Kanun’daki sulh ceza hâkimliği yolu, kişilik hakkı ihlalleri bakımından 9. maddenin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesiyle (Ekim 2024) ortadan kalkmıştır; özel hayatın gizliliği ihlallerine ilişkin özel başvuru usulü ise devam etmektedir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• İçerik kaldırılmadan önce delil olarak kaydedin: adresini (URL), yayın tarihini, ekran görüntüsünü saklayın; gerekirse noter veya elektronik tespit yaptırın.
• Başvurunuzda ihlalin neden hukuka aykırı olduğunu ve hangi haklarınızı ihlal ettiğini açıkça belirtin.
• Bu alandaki kurallar son yıllarda sık değişmiş ve Anayasa Mahkemesi kararlarına konu olmuştur; güncel başvuru usulünü kontrol edin.

Sonuçları

İçeriğin kaldırılması, ihlali sona erdirir ancak geçmişte doğan zararı ortadan kaldırmaz. İhlale uğrayan kişi ayrıca maddi ve manevi tazminat davası açabilir; içerik aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa şikâyette bulunabilir.

İlgili kavramlar

• Erişimin engellenmesi
• Yer sağlayıcı ve içerik sağlayıcı
• Unutulma hakkı
• Sosyal medyada hakaret
• Özel hayatın gizliliğini ihlal

Kaynaklar

1. 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, m. 9/A, ek m. 4
2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 24-25
3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 58
4. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 389 (ihtiyati tedbir)