Etkin pişmanlık, suç tamamlandıktan sonra failin, suçun sonuçlarını ortadan kaldırmaya veya azaltmaya yönelik aktif davranışlarla pişmanlığını ortaya koyması hâlinde, kanunun öngördüğü ceza indirimi veya cezasızlık imkânıdır. Salt sözlü pişmanlık yeterli değildir; zararın giderilmesi, suçun yetkililere bildirilmesi veya suç ortaklarının ortaya çıkarılmasına yardım gibi somut bir davranış gerekir.
Dayanak
Türk Ceza Kanunu'nda tüm suçlar için geçerli genel bir etkin pişmanlık hükmü yoktur. Etkin pişmanlık, ancak kanunun özel olarak öngördüğü suçlarda uygulanır. Başlıca örnekler şunlardır:
- Hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma gibi malvarlığına karşı suçlar (TCK m. 168)
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları (TCK m. 192)
- Suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve örgüte üye olma (TCK m. 221)
- Rüşvet (TCK m. 254)
Şartları
Şartlar her suç için ilgili maddede ayrıca belirlenir. Örneğin malvarlığına karşı suçlarda failin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen gidermesi gerekir. Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlıktan yararlanılabilmesi için mağdurun rızası aranır.
Sonuçları
Etkin pişmanlığın zamanı, sağlanan indirimin miktarını belirler. Malvarlığına karşı suçlarda pişmanlık kovuşturma başlamadan önce gösterilirse verilecek cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra fakat hüküm verilmeden önce gösterilirse yarısına kadarı indirilir. Bazı suçlarda ise etkin pişmanlık cezasızlık sonucunu doğurur.
Uygulamada dikkat edilecekler
- Etkin pişmanlık, suç tamamlanmadan önce suçtan vazgeçmeyi ifade eden gönüllü vazgeçmeden farklıdır.
- Zararın giderildiğini gösteren ödeme belgelerini ve mağdurun beyanını dosyaya sunmanız önemlidir.
- Pişmanlığın mümkün olduğunca erken aşamada gösterilmesi, daha fazla indirim sağlar.
İlgili kavramlar
- Gönüllü vazgeçme
- Zararın giderilmesi
- Ceza indirimi
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 36
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 168, 192, 221, 254
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.